ભારતીય શેરબજાર માટે 2025નું વર્ષ એક રેકોર્ડ તોડનારા આઈપીઓ (Initial Public Offering) વર્ષ તરીકે નોંધાયું છે. આ વર્ષમાં કુલ 335 કંપનીઓ લિસ્ટિંગ સાથે માર્કેટમાં આવ્યા અને રૂ. 1.95 લાખ કરોડનું મૂડી એકત્ર કરવામાં સફળ રહ્યા. આ આંકડા 2024ના રૂ. 1.90 લાખ કરોડના રેકોર્ડને પાર કરે છે, જે અગાઉના વર્ષના સર્વોચ્ચ રેકોર્ડ તરીકે ગણાતું હતું. જો માત્ર બે વર્ષના આંકડા જોવામાં આવે, તો 2024 અને 2025માં મળીને રૂ. 3.80 લાખ કરોડ એકત્ર થયા છે, જે 2019થી 2023 દરમિયાન એકત્ર થયેલા રૂ. 3.2 લાખ કરોડ કરતા 60,000 કરોડ વધારે છે.

આઇપીઓ માર્કેટમાં 2025માં મેઈનબોર્ડ આઈપીઓનું પ્રભુત્વ રહ્યું. કુલ 335 લિસ્ટિંગમાંથી 106 મેઈનબોર્ડ આઈપીઓ દ્વારા રૂ. 1.83 લાખ કરોડ એટલે કે 94 ટકા મૂડી એકત્ર કરવામાં આવી હતી. જ્યારે SMEs (Small and Medium Enterprises) ના 259 લિસ્ટિંગ થયા હતા. SMEs આઈપીઓમાં રોકાણકારોની ઘણી ઉત્સુકતા જોવા મળી, ખાસ કરીને નાના રિટેલ અને ઇન્સ્ટિટ્યુશનલ રોકાણકારો માટે. કેટલીક SME લિસ્ટિંગ 100 ગણા સુધી ઓવરસબ્સ્ક્રાઇબ થઈ, જે બજારમાં આઈપીઓની મોટી માંગ દર્શાવે છે.

સેક્ટર મુજબ નોન-બેંકિંગ ફાઈનાન્શિયલ કંપનીઓ આઈપીઓમાં સૌથી આગળ રહી હતી, જેમાં તેઓએ 26.6 ટકા હિસ્સો મેળવ્યો. આના બાદ કેપિટલ ગુડ્સ (9.5%), ટેકનોલોજી (9.2%) અને હેલ્થકેર (6.4%) સેક્ટર્સ આવ્યા. નોંધનીય છે કે, 2024માં પ્રભુત્વ ધરાવતા સેક્ટર્સ જેમ કે ટેલિકોમ, યુટિલિટીઝ અને પ્રાઇવેટ બેંકિંગમાં 2025માં ખાસ પ્રવૃતિ નોંધાઈ નથી.

આ વર્ષે ક્વોલિફાઇડ ઇન્સ્ટિટ્યુશનલ પ્લેસમેન્ટ્સ (QIP) ધીમી પડી ગઈ હતી. ઉદાહરણ તરીકે, 2024માં રૂ. 1.36 લાખ કરોડ એકત્ર થયા હતા, જ્યારે 2025માં માત્ર રૂ. 71,800 કરોડ એકત્ર થઈ શક્યા. આ પરિસ્થિતિમાં રિટેલ રોકાણકારો અને સ્થાનિક ઇન્સ્ટિટ્યુશનલ રોકાણકારોનો હિસ્સો વધુ નોંધપાત્ર રહ્યો.

2025ના આઈપીઓમાં સરેરાશ 26.6 ટકા ઓવરસબ્સ્ક્રાઇબ નોંધાયો, જેમાં મુખ્યત્વે SME લિસ્ટિંગને ખૂબ ઉંચી માંગ મળી. લગભગ 55 ટકા મેઈનબોર્ડ આઈપીઓ હાલમાં તેમની ઓફર કિંમતો કરતાં પ્રીમિયમ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યાં છે. આ ફેક્ટર બજારમાં મૂડી અને રોકાણકારોની જાગૃતિ દર્શાવે છે. છેલ્લા બે વર્ષમાં લોન્ચ થયેલા આઈપીઓમાં 20 વર્ષથી નાની કંપનીઓનો 508 લિસ્ટિંગ સાથે હિસ્સો 53 ટકા રહ્યો, જે નાના અને મધ્યમ કદની કંપનીઓ માટે સારો સંકેત છે.

પ્રતિષ્ઠિત આઈપીઓમાં ટાટા કેપિટલનું રૂ. 15,511 કરોડનું આઈપીઓ સૌથી મોટું રહ્યું. અગાઉના વર્ષોમાં PETM (2021, રૂ. 18,300 કરોડ), LIC (2022, રૂ. 20,560 કરોડ) અને Hyundai Motor India (2024, રૂ. 27,860 કરોડ) જેવા મંગણાવાળા આઈપીઓ થયા હતા. 2025ના આ આંકડા દર્શાવે છે કે, ભારતીય શેરબજાર સતત વૃદ્ધિ સાથે મજબૂત થઈ રહ્યો છે અને રોકાણકારો માટે આકર્ષક પ્લેટફોર્મ બની રહ્યું છે.

જાણકારોના મતે, 2026માં પણ આઈપીઓ માર્કેટને મોટો ઉછાળો મળશે. સ્થાનિક ઇન્સ્ટિટ્યુશનલ રોકાણકારો તેમજ SIP (Systematic Investment Plan) દ્વારા રિટેલ રોકાણકારોના સતત સહકારથી બજારમાં ધમધમાટ જારી રહેશે. રોકાણકારો માટે નોંધનીય છે કે આ વર્ષમાં ઓવરબ્સ્ક્રાઇબ થયેલા આઈપીઓમાં મૂડી વૃદ્ધિની સારી સંભાવના છે, અને મોટાભાગના લિસ્ટિંગ પ્રીમિયમ પર ટ્રેડ થઈ રહ્યા છે.

વિશેષત્વે, આઈપીઓ માર્કેટમાં SMEs અને નોન-બેંકિંગ ફાઈનાન્શિયલ કંપનીઓએ મહત્ત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું છે, જે ભારતીય અર્થતંત્ર માટે નવી સક્રિયતા અને રોજગારીના નવા અવસરો ઊભા કરે છે. આ વર્ષે દર્શાવેલ પ્રવૃત્તિઓ ભારતના શેરબજાર માટે રેકોર્ડ બ્રેકિંગ બની રહી છે, જે 2026માં પણ નવા મંજિલો સર કરવાની સંભાવનાઓ દર્શાવે છે.

સમાપ્તિમાં, 2025માં 335 લિસ્ટિંગ અને રૂ. 1.95 લાખ કરોડના આઈપીઓએ ભારતીય શેરબજારનું દબદબો બતાવ્યો છે. નવા રોકાણકારો માટે આ વર્ષ ખૂબ જ લાભદાયક રહ્યું છે. બજારમાં વધતી જતી રસપ્રતિષ્ઠા અને કંપનીઓના મજબૂત લિસ્ટિંગ જોઈને બજારના ઉદ્યોગપતિઓ અને નાણા નિષ્ણાતો પણ આશાવાદી છે કે 2026માં આઈપીઓની રફતાર હજુ વધશે અને ભારતીય શેરબજાર વૈશ્વિક સ્તરે વધુ મજબૂત બનશે.