શિયાળાની ઋતુમાં ગોળનો ઉપયોગ વધે છે. તે માત્ર મીઠાશ પૂરું પાડતું નથી, પરંતુ આરોગ્ય માટે પણ અત્યંત ફાયદાકારક છે. ગરમ તાસીર અને પોષક તત્ત્વોથી ભરપૂર ગોળ, શિયાળામાં શરીરને ગરમ રાખવામાં મદદરૂપ થાય છે અને અનેક સ્વાસ્થ્ય લાભ આપે છે.

ગોળમાં આયર્ન, કેલ્શિયમ, મેગ્નેશિયમ, પોટેશિયમ જેવા મિનરલ્સ અને વિટામિન્સ હોય છે, જે શરીરના વિકાસ અને રોગપ્રતિકારક શક્તિને મજબૂત બનાવે છે. એગ્રિકલ્ચર અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડ પ્રોડક્ટ્સ એક્સપોર્ટ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (APEDA) મુજબ, ભારત ગોળના વિશ્વ ઉત્પાદનનો આશરે 70% હિસ્સો આપે છે.

ગોળના હેલ્થ લાભો:

• ગરમ ગુણધર્મો ધરાવતી ગોળ શરીરને ઠંડી સામે રક્ષણ આપે છે.
• એનિમિયા, કમળો, અસ્થમા અને એલર્જી જેવા રોગોમાં ઉપયોગી છે.
• ઝીંક અને સેલેનિયમની હાજરી રોગપ્રતિકારક શક્તિને મજબૂત કરે છે.
• ગળાના દુખાવા અને લાળની સમસ્યામાં રાહત આપે છે.
• શરીરમાંથી ઝેરી તત્વોને દૂર કરે છે, જેના કારણે ત્વચા સ્વચ્છ રહે છે.
• કેલ્શિયમ અને ફોસ્ફરસ હાડકાં મજબૂત કરે છે.
• પાચનક્રિયા સુધારે છે અને કબજિયાતમાં રાહત આપે છે.

ગોળ અને ખાંડમાં તફાવત:
ગોળ કુદરતી રીતે બનાવવામાં આવે છે, રસાયણ વગર, જ્યારે ખાંડ પ્રક્રિયા દરમિયાન મિનરલ્સ અને વિટામિન્સ ગુમાવે છે. ગોળ અને ખાંડ બંનેમાં કાર્બોહાઇડ્રેટ સમાન હોય છે, તેથી વધુ માત્રામાં સેવન નુકસાનકારક છે.

કોઈ લોકોને ગોળ ન ખાવાની સલાહ:
ડાયાબિટીસ, સ્થૂળતા, ફેટી લીવર અને પોલિસિસ્ટિક અંડાશય સિન્ડ્રોમ (PCOS) ધરાવતાં લોકો માટે ગોળ ટાળવું જોઈએ.

દૈનિક માત્રા:
દરરોજ 10-15 ગ્રામ ગોળનું સેવન સલામત માનવામાં આવે છે.

ગોળને સાચવી રાખવાની રીત:

• હવાચુસ્ત કન્ટેનર, કાચ, સ્ટીલ કે ફૂડ-ગ્રેડ પ્લાસ્ટિકમાં સંગ્રહિત કરો.
• ભેજ અને સૂર્યપ્રકાશથી દૂર રાખો.
• રેફ્રિજરેટરમાં રાખવાથી ગોળ સખત અથવા ચીકણું બની શકે છે.
• નાના ટુકડામાં કાપીને ઉપયોગ કરો જેથી હવા સાથે ઓછો સંપર્ક થાય.

નિષ્ણાતની સલાહ:
ડૉ. અનુ અગ્રવાલ, ન્યૂટ્રિશનિસ્ટ, કહે છે કે ગોળ મધ્યમ માત્રામાં લેવો જરૂરી છે. વધુ લેવાથી સ્થૂળતા, બ્લડ શુગર વધવું અને પેટની સમસ્યાઓ ઉભી થઈ શકે છે.

શિયાળામાં ગોળ માત્ર મીઠાશ પૂરું પાડતું નથી, પરંતુ શરીર માટે પોષક તત્ત્વોનો ખજાનો છે. તેની યોગ્ય માત્રા અને સાચા રીતે સંગ્રહ રાખવાથી શિયાળામાં તંદુરસ્ત રહેવું સરળ બની શકે છે.