સમગ્ર વિશ્વ નવા વર્ષ 2026ના સ્વાગત માટે આતુર બન્યું છે. શહેરો હોય કે ગામડાં, દરેક જગ્યાએ ઉજવણીની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. 31 ડિસેમ્બરની મધરાત્રિ બાદ લોકો નવા વર્ષની શરૂઆત કરશે, પરંતુ આ ઉજવણી દુનિયાભરમાં એક જ સમયે થતી નથી. અલગ-અલગ દેશોમાં નવા વર્ષની શરૂઆત સમય ઝોન પ્રમાણે જુદા જુદા સમયે થાય છે.

જ્યારે ભારત 1 જાન્યુઆરી, 2026નું સ્વાગત કરશે, ત્યારે દુનિયાનાં કેટલાક દેશોમાં નવું વર્ષ પહેલેથી જ 8થી 10 કલાક પહેલા આવી ચૂક્યું હશે. તો ચાલો જાણીએ કે પૃથ્વી પર સૌપ્રથમ નવા વર્ષનું આગમન ક્યાં થાય છે અને ભારતમાં ઉજવણીમાં કેટલો વિલંબ થાય છે.
 

પૃથ્વી પર સૌપ્રથમ અહીં આવે છે નવું વર્ષ

વિશ્વમાં નવા વર્ષની શરૂઆત સૌપ્રથમ કિરીબાતી (Kiribati) દેશમાં થાય છે. આ એક ટાપુ રાષ્ટ્ર છે, જે પ્રશાંત મહાસાગરમાં આવેલું છે. ખાસ કરીને કિરીબાતીના લાઇન આઇલેન્ડ્સ (Line Islands) વિશ્વના તે વિસ્તારોમાં આવે છે જ્યાં સૂર્ય સૌથી પહેલા ઉગે છે.

આનું મુખ્ય કારણ છે આંતરરાષ્ટ્રીય તારીખ રેખા (International Date Line). આ તારીખ રેખા પ્રશાંત મહાસાગર વચ્ચેથી પસાર થાય છે અને પૃથ્વીના સમય ઝોનને નક્કી કરે છે. કિરીબાતી આ રેખાના પશ્ચિમ ભાગમાં હોવાથી ત્યાં નવું વર્ષ સૌથી પહેલા શરૂ થાય છે.
 

આંતરરાષ્ટ્રીય તારીખ રેખા શું છે?

વર્લ્ડ પોપ્યુલેશન રિવ્યૂ સહિતના વૈશ્વિક અહેવાલો મુજબ, આંતરરાષ્ટ્રીય તારીખ રેખા પૃથ્વીના પરિભ્રમણ અને સૂર્યોદયના આધારે નક્કી કરવામાં આવી છે. પૃથ્વી પોતાની ધરી પર ફરતી હોવાથી સૂર્ય અલગ અલગ જગ્યાએ અલગ સમયે દેખાય છે. આ જ કારણ છે કે દુનિયામાં 24 સમય ઝોન બનાવવામાં આવ્યા છે.

જેમ જેમ પૃથ્વી પશ્ચિમથી પૂર્વ તરફ ફરે છે, તેમ તેમ સૂર્ય પૂર્વ તરફ પહેલા ઉગે છે અને ત્યાં નવું વર્ષ પણ વહેલું આવે છે.
 

કિરીબાતી પછી કયા દેશોમાં ઉજવણી થાય છે?

કિરીબાતી પછી, નવા વર્ષ 2026નું સ્વાગત કરનારા દેશોમાં સામેલ છે:

• સમોઆ
• ટોગા
• ન્યૂઝીલેન્ડ
• ફીજી
• ઓસ્ટ્રેલિયા
• જાપાન
• દક્ષિણ કોરિયા
• ચીન
• ફિલિપાઇન્સ

ત્યારબાદ ધીમે ધીમે એશિયા, યુરોપ, આફ્રિકા અને અંતે અમેરિકા સુધી નવા વર્ષનું આગમન થાય છે.
 

ભારતમાં નવા વર્ષની ઉજવણી કેટલી મોડી થાય છે?

ભારતમાં નવા વર્ષની ઉજવણી કિરીબાતી કરતાં લગભગ 9 કલાક પછી થાય છે.
જ્યારે કિરીબાતીમાં 31 ડિસેમ્બરે રાત્રે 12:00 વાગે (1 જાન્યુઆરી શરૂ થાય છે), ત્યારે ભારતમાં તે સમયે 31 ડિસેમ્બરે બપોરે 3:30 વાગ્યા હોય છે.

એ જ રીતે:

• ઇંગ્લેન્ડમાં ત્યારે સવારે આશરે 10:00 વાગ્યા હોય છે
• અમેરિકાના ન્યૂ યોર્કમાં 31 ડિસેમ્બરે સવારે 5:00 વાગ્યા
• જ્યારે અમેરિકાના હોનોલુલુમાં તો હજી 30 ડિસેમ્બરની રાત્રિ હોય છે

આ રીતે કિરીબાતી અને હોનોલુલુ વચ્ચે લગભગ 24 કલાકનો તફાવત જોવા મળે છે.
 

નવા વર્ષ 2026ની ઉજવણીનો સમય (ભારતીય સમય મુજબ)

ભારતીય સમય અનુસાર વિવિધ દેશોમાં નવા વર્ષની શરૂઆત આ પ્રમાણે થાય છે:

• કિરીબાતી: સવારે 3:30
• ન્યૂઝીલેન્ડ: સવારે 4:30
• ફીજી: સવારે 5:30
• ઓસ્ટ્રેલિયા: સવારે 6:30
• જાપાન: સવારે 8:30
• ચીન: સવારે 9:30
• થાઇલેન્ડ: સવારે 10:30
• બાંગ્લાદેશ: સવારે 11:30
• નેપાળ: સવારે 11:45
• ભારત અને શ્રીલંકા: રાત્રે 12:00
   

કેમ દરેક દેશમાં અલગ સમયે નવું વર્ષ આવે છે?

પૃથ્વી પર કુલ 24 સમય ઝોન છે. દરેક સમય ઝોન લગભગ 15 ડિગ્રી લંબાઈ આવરી લે છે. કોઈ દેશ અથવા દેશનો ભાગ કયા સમય ઝોનમાં આવે છે તેના પર આધાર રાખે છે કે ત્યાં સૂર્ય ક્યારે ઉગશે અને નવું વર્ષ ક્યારે શરૂ થશે.

આ જ કારણ છે કે જ્યારે એક દેશમાં લોકો ફટાકડા ફોડી નવા વર્ષની ઉજવણી કરી રહ્યા હોય છે, ત્યારે બીજા દેશમાં લોકો હજી 31 ડિસેમ્બરની સવારે કામ પર જતાં હોય છે.

નવું વર્ષ એક જ દિવસમાં આખી દુનિયામાં નહીં પરંતુ ધીમે ધીમે પૃથ્વીના એક છેડેથી બીજા છેડે પહોંચે છે. કિરીબાતીથી શરૂ થતી નવા વર્ષની સફર અંતે અમેરિકાના હોનોલુલુ સુધી પહોંચે છે. ભારત આ વૈશ્વિક ઉજવણીમાં મધ્ય ભાગે આવે છે, જ્યાં લોકો રાત્રે 12 વાગે ઉત્સાહભેર 2026નું સ્વાગત કરે છે.