ગુજરાતમાં સ્થાનિક સ્વરાજ્ય સંસ્થાઓની ચુંટણીઓને લઈને હજુ પણ અનિશ્ચિતતાનો માહોલ યથાવત છે. રાજ્યના વહીવટી, રાજકીય અને ચુંટણી સંબંધિત અનેક પરિબળો એકસાથે ચાલતા હોવાથી ચુંટણી પ્રક્રિયા આગળ વધે કે પાછળ ઠેલાય તે અંગે સ્પષ્ટતા થતી નથી. સરકાર તરફથી તા.15 જાન્યુઆરી બાદ કોઈ સંકેત મળી શકે તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

એક તરફ રાજ્યભરમાં ‘સર’ (સ્પેશિયલ આઇડેન્ટિફિકેશન રિવિઝન)ની કામગીરી ચાલી રહી છે. આ કામગીરી માટે શિક્ષકો તથા અન્ય સરકારી કર્મચારીઓને બીએલઓ (Booth Level Officer) તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. ઘણા જિલ્લાઓમાં આ કામગીરી હજુ પૂર્ણ થઈ નથી. બીજી તરફ એપ્રિલ મહિનાના મધ્યથી વસ્તીગણતરીની પૂર્વ તૈયારી પણ શરૂ થવાની હોવાથી ફરીથી શિક્ષકો અને સરકારી કર્મચારીઓ પર ભાર વધશે.

આ સ્થિતિમાં જો સ્થાનિક સ્વરાજ્ય સંસ્થાઓની ચુંટણીઓ એપ્રિલ મહિનામાં યોજાય તો ‘સર’, વસ્તીગણતરી અને ચુંટણી — ત્રણેય મોટી જવાબદારીઓ એકસાથે આવી પડવાની શક્યતા છે. પરિણામે વહીવટી તંત્ર માટે વ્યવસ્થા સંભાળવી મુશ્કેલ બની શકે છે. આ કારણોસર ચુંટણીઓ અંગે હજી સ્પષ્ટ સમયસીમા નક્કી થઈ શકી નથી.

હાલ રાજ્યનું વહીવટી તંત્ર વાયબ્રન્ટ ગુજરાત રિજનલ કોન્ફરન્સની તૈયારીઓમાં વ્યસ્ત છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પણ તા.14 જાન્યુઆરી સુધી ગુજરાતમાં વિવિધ કાર્યક્રમોમાં હાજરી આપવાના હોવાથી સરકારનું ધ્યાન વિકાસ, રોકાણ અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમો તરફ કેન્દ્રિત છે. આ તમામ કાર્યક્રમો પૂર્ણ થયા બાદ એટલે કે જાન્યુઆરીના મધ્ય પછી જ સ્થાનિક ચુંટણીઓ અંગે સરકાર તરફથી કોઈ દિશા-નિર્દેશ મળી શકે છે.

ચુંટણી પંચ પણ પોતાની પ્રક્રિયામાં વ્યસ્ત છે. નવી સુધારેલી મતદાર યાદી તૈયાર કરવાની કામગીરી ચાલી રહી છે. મતદાર યાદીનું શુદ્ધિકરણ પૂર્ણ થયા વિના ચુંટણીની જાહેરાત કરવી શક્ય નથી. તેથી ચુંટણી પંચ પણ હાલ વહીવટી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થવાની રાહ જોઈ રહ્યું છે.

રાજકીય રીતે જોવામાં આવે તો ભાજપે પોતાનું પ્રદેશ સ્તરનું સંગઠન માળખું તૈયાર કરી લીધું છે. પ્રદેશ પ્રમુખ, સંગઠન મહામંત્રી સહિતની નિયુક્તિઓ થઈ ચૂકી છે. હવે જિલ્લા અને તાલુકા સ્તરે સંગઠન રચવાની પ્રક્રિયા બાકી છે. પાર્ટીના આંતરિક સૂત્રો મુજબ તા.15 જાન્યુઆરી બાદ જિલ્લા અને તાલુકા કક્ષાની નિયુક્તિઓ આગળ વધે તેવી સંભાવના છે.

જો સ્થાનિક ચુંટણીઓ એપ્રિલ મહિનામાં યોજાય તો કડક ગરમી, તડકો અને વહીવટી વ્યસ્તતા વચ્ચે મતદાન યોજવું પડશે. આવી સ્થિતિમાં મતદાન ટકાવારી પર અસર પડી શકે છે. અગાઉના અનુભવ મુજબ ભારે ગરમીમાં મતદારોની હાજરી ઘટતી હોવાનું જોવા મળ્યું છે. આ બાબત પણ ચુંટણી સમયસૂચી નક્કી કરતી વખતે મહત્વપૂર્ણ પરિબળ બની શકે છે.

વિપક્ષ તરફથી પણ સરકાર પર દબાણ વધતું જઈ રહ્યું છે કે સ્થાનિક સ્વરાજ્ય સંસ્થાઓની ચુંટણીઓ સમયસર યોજવામાં આવે. લાંબા સમયથી ચુંટણીઓ લટકાવાતા લોકશાહી પ્રક્રિયા પર પ્રશ્નાર્થ ઊભો થતો હોવાના આક્ષેપો પણ કરવામાં આવી રહ્યા છે.

એકંદરે જોવામાં આવે તો સ્થાનિક સ્વરાજ્ય સંસ્થાઓની ચુંટણીઓ અંગે હાલ સ્પષ્ટતા કરતાં વધુ પ્રશ્નો ઊભા થયા છે. વહીવટી તંત્રની વ્યસ્તતા, ‘સર’ની કામગીરી, વસ્તીગણતરીની તૈયારી, વાયબ્રન્ટ ગુજરાત કાર્યક્રમો અને રાજકીય સંગઠનાત્મક પ્રક્રિયા — આ તમામ પરિબળો વચ્ચે ચુંટણીની તારીખ નક્કી કરવી સરકાર અને ચુંટણી પંચ બંને માટે પડકારરૂપ બની છે.

હવે સૌની નજર તા.15 જાન્યુઆરી બાદ સરકાર તરફથી આવનારા સંકેતો પર ટકી છે. ત્યારે જ સ્પષ્ટ થશે કે સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચુંટણીઓ ક્યારે યોજાશે કે ફરી એક વખત અનિશ્ચિતતાના વાદળો ઘેરાશે.