સરગવો, જેને મોરિંગા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, કુદરતનું એક અનમોલ દાન છે. તેની શીંગ, પાન, બીજ અને ફૂલ—દરેક ભાગમાં ઔષધીય ગુણધર્મો સમાયેલા છે. આયુર્વેદમાં સરગવો સદીઓથી એક શક્તિશાળી ઔષધિ તરીકે માનવામાં આવે છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સરગવાના પાન અને શીંગના ફાયદાઓ વિશે જાગૃતિ વધતા તેની લોકપ્રિયતા સતત વધી રહી છે. ખાસ કરીને શિયાળામાં સરગવો શરીરને ગરમ રાખે છે, પાચન સુધારે છે અને રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારી આપે છે. ચાલો જાણીએ કે સરગવાના પાન અને શીંગ આપણા શરીરને કેવી રીતે અનેક રીતે લાભ આપે છે.
 

1. બ્લડ શુગર નિયંત્રિત કરે છે

સરગવો ડાયાબિટીસ ધરાવતા લોકો માટે ખૂબ જ ઉપયોગી માનવામાં આવે છે. સરગવાના પાનમાં એવા તત્ત્વો હોય છે જે ઇન્સ્યુલિનની કાર્યક્ષમતા વધારે છે અને બ્લડ શુગર લેવલને કુદરતી રીતે કંટ્રોલમાં રાખે છે. રોજ સવારે તાજા સરગવાના પાનનો જ્યુસ પીવાથી શુગર લેવલ સંતુલિત રહે છે. સાથે જ સરગવાની શીંગનું શાક ખાવાથી શુગરમાં આવતી ઉથલપાથલમાં ઘટાડો થાય છે. લાંબા સમય સુધી ડાયાબિટીસ કંટ્રોલ રાખવા ઈચ્છતા દર્દીઓ માટે સરગવો એક ઉત્તમ કુદરતી સહાયક બની શકે છે.
 

2. સાંધાના દુખાવામાં રાહત આપે છે

સરગવામાં રહેલા એન્ટી-ઈન્ફ્લેમેટરી તત્ત્વો શરીરમાં સોજો ઘટાડે છે અને સાંધાના દુખાવામાં રાહત આપે છે. ગોઠણનો દુખાવો હોય, કમરની પીડા હોય અથવા સાંધામાં જકડામણ હોય—સરગવો તે તમામ સ્થિતિઓમાં ફાયદો આપે છે. શિયાળામાં સાંધાનો દુખાવો વધતો હોય છે, ત્યારે અઠવાડિયામાં ત્રણથી ચાર વખત સરગવાનું શાક ખાવાથી ઘણો ફાયદો થાય છે. સરગવો શરીરમાં લુબ્રિકેશન જાળવી રાખે છે અને દુખાવાના હુમલાઓને ઓછા કરે છે.
 

3. હિમોગ્લોબિન વધારવામાં મદદરૂપ

સરગવાના પાન આયરન અને ફોલિક એસિડથી સમૃદ્ધ હોય છે. આ બંને પોષક તત્ત્વો હિમોગ્લોબિન વધારવા માટે અગત્યના છે. ખાસ કરીને મહિલાઓમાં રક્તની ઉણપ (એનિમિયા) સામાન્ય હોય છે. આવી સ્થિતિમાં રોજ સરગવાના પાનનું સેવન કરવાથી શરીરમાં આયરનની ઉણપ ઝડપથી પૂરી થાય છે અને લોહીની ગુણવત્તામાં સુધારો થાય છે. એક મહિના સુધી નિયમિત રીતે સરગવો ખાવાથી હિમોગ્લોબિનનું સ્તર કુદરતી રીતે વધે છે અને થાક, ચક્કર, નબળાઈ જેવી સમસ્યાઓમાંથી છૂટકારો મળે છે.
 

4. બ્લડ પ્રેશરને નિયંત્રિત રાખે છે

સરગવામાં પોટેશિયમ ભરપૂર માત્રામાં હોય છે, જે હૃદયના સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. પોટેશિયમ શરીરમાં સોડિયમનું સંતુલન જાળવી રાખે છે અને બ્લડ પ્રેશર કુદરતી રીતે નોર્મલ રાખવામાં મદદ કરે છે. હાઈ બ્લડ પ્રેશર ધરાવતા લોકો માટે સરગવાનું શાક અથવા બાફેલી શીંગ ખૂબ ફાયદાકારક છે. આ કુદરતી રીત હૃદય પરનો ભાર ઘટાડે છે અને લાંબા ગાળે હર્દયરોગના જોખમને પણ ઓછું કરે છે.
 

5. પાચન સુધારે અને પેટની સમસ્યાઓ દૂર કરે છે

ગેસ, એસીડીટી, કબજિયાત, અલ્સર—આ બધાની પાછળ મુખ્ય કારણ પાચનતંત્રની ખામી છે. સરગવો પાચનતંત્રને મજબૂત બનાવે છે અને આંતરડાને સાફ રાખે છે. સરગવાના પાન અને શીંગનું નિયમિત સેવન પેટ હળવું રાખે છે અને ખોરાક ઝડપથી હજૂમ થાય છે. પેટમાં બળતર, ભારેપણું, ગેસ જેવી સમસ્યાઓમાં સરગવો રામબાણ સાબિત થાય છે. દીર્ઘકાલીન પેટની તકલીફ ધરાવતા લોકો માટે સરગવો કુદરતી સારવારનું ઉત્તમ સાધન છે.

સરગવો માત્ર શાક નથી, તે શરીરને તંદુરસ્ત રાખવાનો કુદરતી ઉપાય છે. શિયાળામાં તેનો પ્રભાવ વધુ સારું જોવા મળે છે, કારણ કે તે શરીરને ગરમ રાખે છે, રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારે છે અને જૂની તકલીફોને પણ દુર કરે છે. સરગોના પાન, શીંગ, જ્યુસ અથવા સૂકવેલા પાનનો પાઉડર—કોઈ પણરૂપમાં તેનો ઉપયોગ શરીરને ફાયદો આપે છે. હા, જો કોઈ ગંભીર તકલીફ હોય અથવા દવાઓ લેવાતી હોય તો સરગવાનો ઉપયોગ શરૂ કરતા પહેલાં તબીબી સલાહ લેવી જરૂરી છે.

સરગવો—કુદરતનું એવું વરદાન, જે યોગ્ય રીતે ઉપયોગ કરીએ તો વર્ષોથી ચાલતી અનેક સમસ્યાઓથી મુક્તિ અપાવી શકે છે.