વિશ્વવ્યાપી વન્યજીવ સંરક્ષણના ક્ષેત્રમાં ભારત માટે ગૌરવ વધારતા એક મહત્વના પ્રસંગે, ગ્લોબલ હ્યુમેન સોસાયટીએ વનતારાના સ્થાપક અનંત અંબાણીને પ્રતિષ્ઠિત ગ્લોબલ હ્યુમેનિટેરિયન એવોર્ડ એનાયત કર્યો છે. અમેરિકન હ્યુમન સોસાયટીની આંતરરાષ્ટ્રીય શાખા દ્વારા અપાતો આ એવોર્ડ પ્રાણી કલ્યાણ ક્ષેત્રના સૌથી માન્ય સન્માનોમાં ગણાય છે. અનંત અંબાણી આ પુરસ્કાર મેળવનારા અત્યાર સુધીના સૌથી યુવાન તેમજ પ્રથમ એશિયન બનીને એક ઐતિહાસિક સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે.

ગ્લોબલ હ્યુમેન સોસાયટી વિશ્વની સૌથી જૂની અને સૌથી મોટી પ્રાણી કલ્યાણ સંસ્થાઓમાંની એક છે. સંસ્થા એવા વ્યકિતઓને સન્માનિત કરે છે જેઓ વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિઓના આધાર પર વન્યજીવ રક્ષણ, સંવર્ધન અને પ્રાણી કલ્યાણમાં અર્થપૂર્ણ યોગદાન આપે છે. અનંત અંબાણીના કાર્યને ધ્યાનમાં રાખીને આ વર્ષે તેમને આંતરરાષ્ટ્રિય મંચ પર આ એવોર્ડ એનાયત કરવામાં આવ્યો.

વનતારાનું અનોખું મોડેલ

અનંત અંબાણી દ્વારા સ્થાપિત ‘વનતારા’ માત્ર એક વન્યજીવ સંરક્ષણ કેન્દ્ર નથી, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે નવી દિશા આપતું એક અનોખું સંવર્ધન મોડેલ છે. અહીં પ્રાણીઓના બચાવ, પુનર્વસન અને પ્રજાતિ સુરક્ષા માટે આધુનિક વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ થાય છે. વનતારામાં હાલમાં અનેક દુર્લભ અને વિલુપ્તપ્રાય પ્રાણીઓને સુરક્ષિત પર્યાવરણમાં રાખવામાં આવે છે, તથા તેમના ભાવિ સંવર્ધન માટે વિશેષ આયોજન કરવામાં આવે છે.

ગ્લોબલ હ્યૂમેન સોસાયટીના પ્રમુખ ડો. રોબિન ગાઝર્ટે વનતારાની પ્રશંસા કરતાં કહ્યું કે, “વનતારા માત્ર સંભાળનું કેન્દ્ર નથી, તે દરેક પ્રાણીને ગૌરવ, ઉપચાર અને આશા આપવાના સિદ્ધાંત પર ઊભેલું એક પ્રેરણાદાયી પ્રોજેક્ટ છે. વનતારો પ્રાણી કલ્યાણ માટે વિશ્વમાં નવા ધોરણો ઉભા કરે છે.”

અનંત અંબાણીનું દૃષ્ટિકોણ

અનંત અંબાણીનો વન્યજીવ પ્રત્યેનો લગાવ અને કરુણા બાળપણથી જ જાણીતા છે. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે, “મારો ઉદ્દેશ્ય હંમેશાં સર્વ ભૂતા હિતાઃ — એટલે કે તમામ જીવોનું કલ્યાણ — ના સિદ્ધાંતને જીવનમાં ઉતારવાનો રહ્યો છે. પ્રાણીઓ આપણને સંતુલન, નમ્રતા અને વિશ્વાસ શીખવે છે. વનતારા દ્વારા અમે ઈચ્છીએ છીએ કે દરેક જીવને ગૌરવ, સંભાળ અને એક નવી આશા મળે.”

અનંત અંબાણીના નેતૃત્વ હેઠળ વનતારાએ મોટા પાયે પ્રજાતિ સંરક્ષણની કામગીરી હાથ ધરી છે. દુર્લભ એશિયાટિક સિંહો, વાઘો, ચિત્તા, હાથી, અંલઘણ સસ્તન પ્રાણીઓ તથા વિવિધ વિલુપ્તપ્રાય પાંખવાળા પ્રાણીઓનો બચાવ અને પુનર્વસન અહીં સફળતાપૂર્વક કરવામાં આવે છે. આ કામગીરી વૈજ્ઞાનિક પુરાવા આધારિત છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણો સાથે સુસંગત છે.

વૈશ્વિક માન્યતા અને ભારતનું યોગદાન

ભારત વિશ્વના સૌથી વૈવિધ્યસભર વન્યજીવ ધરાવતા દેશોમાંથી એક છે. જો કે વન્યજીવ સંરક્ષણ માટેના પડકારો સતત વધતા જાય છે—હેબિટેટનો નાશ, માનવ-પ્રાણી સંઘર્ષ અને પર્યાવરણનાશ જેવી સમસ્યાઓ વધતી રહેતી હોય છે. આવી સ્થિતિમાં વનતારા જેવી પહેલો માત્ર ભારત માટે જ નહીં, પરંતુ વિશ્વ માટે માર્ગદર્શક બની રહી છે.

ગ્લોબલ હ્યૂમેનિટેરિયન એવોર્ડ એ દર્શાવે છે કે ભારતીય સંસ્થાઓ અને નેતાઓ વૈશ્વિક સ્તરે ગુણવત્તાસભર અને વૈજ્ઞાનિક રીતે મજબૂત સંરક્ષણ મોડલો ઊભા કરી રહ્યા છે. અનંત અંબાણીનું નેતૃત્વ આ ક્ષેત્રમાં યુવા પેઢીને પ્રેરિત કરે છે કે પ્રાણી કલ્યાણ માત્ર દયા નથી, પરંતુ વૈજ્ઞાનિક જવાબદારી છે.

ભવિષ્યની દિશામાં એક મહત્વનું પગલું

અનંત અંબાણીનું વિશ્વાસ છે કે સંરક્ષણ કોઈ આવતીકાલનો વિષય નથી, પરંતુ આજથી જ કરવાનું કર્તવ્ય છે. વનતારા જેવા પ્રોજેક્ટ્સથી વિશ્વને એક સ્પષ્ટ સંદેશ મળે છે કે જો સમર્પણ, વૈજ્ઞાનિક દૃષ્ટિકોણ અને માનવિયતા સાથે કાર્ય થાય, તો વન્યજીવનનું ભવિષ્ય સુરક્ષિત બને છે.

આ એવોર્ડ ભારતીય વન્યજીવ સંરક્ષણ માટે એક મહત્ત્વની માન્યતા સાથે સાથે અનંત અંબાણીના કાર્યને વૈશ્વિક સ્તરે માન્યતા આપતો પુરાવો પણ છે. પ્રાણી કલ્યાણ, સંરક્ષણ અને સંવર્ધન ક્ષેત્રે તેમના પ્રયત્નો આવનારા સમયમાં અનેક નવા ધોરણો સ્થાપિત કરે તેવી પૂરી સંભાવના છે.