રાજ્યમાં ફરી એકવાર માવઠાની શક્યતાએ ખેડૂતોની ચિંતા વધારી છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ દ્વારા આગામી દિવસોમાં હળવા વરસાદની આગાહી કરવામાં આવતા ગુજરાત સરકારનો કૃષિ વિભાગ તરત જ એક્શન મોડમાં આવ્યો છે. ખાસ કરીને ઉત્તર ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રના અનેક જિલ્લાઓમાં 1 જાન્યુઆરી 2026 સુધી છૂટાછવાયા વરસાદની સંભાવનાને ધ્યાનમાં રાખીને ખેડૂતો માટે મહત્વપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા જાહેર કરવામાં આવી છે. સરકાર દ્વારા આપવામાં આવેલી સૂચનાઓનું પાલન કરવાથી પાકને મોટું નુકસાન થતું અટકાવી શકાય તેમ છે.

હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, આગામી 24થી 48 કલાક દરમિયાન કચ્છ, બનાસકાંઠા, પાટણ, જામનગર, મોરબી અને દેવભૂમિ દ્વારકા સહિતના વિસ્તારોમાં હળવો વરસાદ પડી શકે છે. આ માવઠું રવિ પાક માટે નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે, ખાસ કરીને જ્યાં કાપણીનો સમય નજીક છે અથવા કાપણી થઈ ચૂકેલી છે. આ પરિસ્થિતિને ગંભીરતાથી લઈ કૃષિ વિભાગે ખેડૂતોને સમયસર સાવચેતી રાખવા અનુરોધ કર્યો છે.

કૃષિ વિભાગ દ્વારા જાહેર કરાયેલી માર્ગદર્શિકા મુજબ, જે ખેતરોમાં કાપણી પૂર્ણ થઈ ગઈ છે ત્યાં પાકને ખુલ્લામાં મૂકવાનું ટાળવું જોઈએ. કાપણી કરેલ અનાજ, કપાસ, જીરૂ, ઘઉં અથવા અન્ય પાકને તાત્કાલિક સલામત સ્થળે ખસેડવા અથવા ગોડાઉનમાં સંગ્રહ કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે. જો કોઈ કારણસર પાક ખેતરમાં જ રાખવો પડે તો તેને મજબૂત પ્લાસ્ટિક અથવા તાડપત્રીથી સારી રીતે ઢાંકી દેવું જરૂરી છે. તાડપત્રીની આસપાસ માટીનો પાળો બનાવવાથી વરસાદનું પાણી અંદર ન ઘૂસે અને અનાજ ભીનું ન થાય તે સુનિશ્ચિત કરી શકાય.

વરસાદી માહોલને ધ્યાનમાં રાખીને ખાતર અને બિયારણના સંગ્રહ અંગે પણ ખાસ સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે. વાવણી કે ખેતી માટે રાખેલા ખાતર, બિયારણ તથા દવાઓ પલળી ન જાય તે માટે સુકા અને ઢાંકેલા સ્થળે રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. ભીનું ખાતર કે બિયારણ ઉપયોગ લાયક ન રહે અને ખેડૂતોને આર્થિક નુકસાન સહન કરવું પડે તેવી સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે.

આ ઉપરાંત કૃષિ વિભાગે ખેડૂતોને વરસાદી દિવસોમાં દવાનો છંટકાવ કે ખાતરનો ઉપયોગ ટાળવા સૂચન કર્યું છે. વરસાદ પડવાથી છંટકાવ કરેલી દવાઓ ધોવાઈ જાય છે, જેના કારણે ખર્ચ વ્યર્થ જાય છે અને પાક પર જરૂરી અસર થતી નથી. ખાસ કરીને જીવાતનાશક કે પોષક તત્વોનો છંટકાવ હાલ ટાળવો વધુ હિતાવહ ગણાય છે.

માત્ર ખેતર સ્તર પર જ નહીં, પરંતુ માર્કેટ યાર્ડ અને APMC માટે પણ આગવી સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે. માર્કેટ સમિતિઓમાં સંગ્રહિત અનાજને શેડ નીચે રાખવા અથવા મજબૂત તાડપત્રીથી ઢાંકી દેવાની સૂચના આપવામાં આવી છે. વેપારીઓને પણ અનાજના જથ્થાની યોગ્ય રીતે સંભાળ રાખવા અને ભેજથી બચાવવાની તકેદારી રાખવા જણાવાયું છે.

ખેડૂતોને સલાહ આપવામાં આવી છે કે વરસાદી આગાહીના દિવસોમાં શક્ય હોય ત્યાં સુધી અનાજ વેચાણ માટે બજારમાં લાવવાનું ટાળે. જો અનિવાર્ય હોય તો સંપૂર્ણ સુરક્ષા સાથે જ અનાજ લાવવું જોઈએ, જેથી ભીંજાવાથી ભાવમાં ઘટાડો કે નકાર થવાની પરિસ્થિતિ સર્જાય નહીં.

કૃષિ વિભાગે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરવાથી માવઠાની અસરને ઘણો અંશે ઘટાડવી શક્ય છે. રાજ્ય સરકાર પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખી રહી છે અને જરૂર પડશે તો આગામી દિવસોમાં વધુ સૂચનાઓ પણ જાહેર કરવામાં આવશે. ખેડૂતોને અપીલ કરવામાં આવી છે કે તેઓ સ્થાનિક હવામાન આગાહી પર નજર રાખે અને ખેતી સંબંધિત નિર્ણયો સાવચેત રીતે લે, જેથી મહેનતથી ઉગાડેલા પાકને નુકસાનથી બચાવી શકાય.