રાજકોટ મહાનગરપાલિકામાં તાજેતરમાં એક મહત્વપૂર્ણ વહીવટી નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે, જે શહેરના વિકાસકામો અને રોજિંદા કામગીરીને સીધી અસર કરશે. ભારતીય જનતા પાર્ટીના શાસકોની પાંચ વર્ષની મુદત પૂર્ણ થતા હવે પાલિકાની વહીવટી વ્યવસ્થામાં પરિવર્તન લાવવામાં આવ્યું છે. ખાસ કરીને કરારો (એગ્રીમેન્ટ) પર સહી કરવાની સત્તા હવે ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓ પાસેથી અધિકારીઓને સોંપવામાં આવી છે.

આ નિર્ણય રાજકોટ મહાનગરપાલિકાના મ્યુનિસિપલ કમિશનર તુષાર સુમેરા દ્વારા લેવામાં આવ્યો છે. તેમણે આ અંગે સત્તાવાર આદેશ બહાર પાડ્યો છે અને નવી ચૂંટાયેલી બોડી અસ્તિત્વમાં ન આવે ત્યાં સુધી આ વ્યવસ્થા લાગુ રહેશે.
 

અગાઉ કેવી રીતે થતી હતી પ્રક્રિયા?

સામાન્ય રીતે મહાનગરપાલિકામાં વિવિધ પ્રોજેક્ટ્સ અને કામો માટે ટેન્ડર પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ કોન્ટ્રાક્ટરો સાથે કાનૂની કરારો કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં સ્ટેમ્પ પેપર પર એગ્રીમેન્ટ તૈયાર કરવામાં આવે છે અને તેને કાયદેસર બનાવવા માટે પાલિકાની સીલ લગાવવામાં આવે છે.

નિયમો અનુસાર, આ કરારો પર સ્થાયી સમિતિ (સ્ટેન્ડિંગ કમિટી)ના બે સભ્યો દ્વારા સાક્ષી તરીકે સહી કરવી ફરજિયાત હોય છે. આ સહી કરારની કાનૂની માન્યતા માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાય છે.
 

હવે કેમ બદલાવ લાવવો પડ્યો?

હાલમાં રાજકોટ મહાનગરપાલિકામાં ચૂંટાયેલું બોર્ડ અસ્તિત્વમાં નથી. એટલે કે, જનપ્રતિનિધિઓની ગેરહાજરીમાં વહીવટી તંત્ર દ્વારા સમગ્ર કામગીરી સંભાળવામાં આવી રહી છે.

આ પરિસ્થિતિમાં, સ્ટેન્ડિંગ કમિટીના સભ્યો ઉપલબ્ધ ન હોવાથી કરારો પર સહી કરવાની પ્રક્રિયા અટકી શકે તેવી સ્થિતિ ઉભી થઈ હતી. જો સમયસર આ સમસ્યાનો ઉકેલ ન લાવવામાં આવે, તો શહેરના વિકાસકામો અને પ્રોજેક્ટ્સમાં વિલંબ થવાની શક્યતા હતી.

આ જ કારણસર કમિશનરે વિશેષ સત્તાનો ઉપયોગ કરીને આ નવી વ્યવસ્થા અમલમાં મૂકી છે.
 

હવે કોણ કરશે સહી?

નવા આદેશ મુજબ, હવે કરારો પર સહી કરવાની સત્તા ત્રણ વહીવટી અધિકારીઓને સોંપવામાં આવી છે:

• સેન્ટ્રલ ઝોનના નાયબ કમિશનર
• સહાયક કમિશનર
• ચીફ એકાઉન્ટન્ટ

આ ત્રણ અધિકારીઓમાંથી કોઈપણ બે અધિકારીઓ હવે સ્ટેન્ડિંગ કમિટીના સભ્યોના સ્થાને કાનૂની દસ્તાવેજો અને કરારો પર સહી કરી શકશે. આ સત્તા તાત્કાલિક અસરથી અમલમાં આવી ગઈ છે.
 

વિકાસકામોમાં આવશે ગતિ

આ નિર્ણયનો સૌથી મોટો લાભ એ છે કે હવે પાલિકાના પેન્ડિંગ કરારો અને નવા પ્રોજેક્ટ્સ અટકી નહીં રહે. અગાઉ સભ્યોની ગેરહાજરીને કારણે કાનૂની ગૂંચ અને વિલંબ થવાની શક્યતા હતી, પરંતુ હવે અધિકારીઓને સત્તા મળતા પ્રક્રિયા ઝડપી બનશે.

શહેરના રોડ, ડ્રેનેજ, પાણી પુરવઠા અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ વિકાસકામો સમયસર પૂર્ણ થઈ શકે તે માટે આ પગલું મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
 

વહીવટી સ્તરે સત્તાનું વિકેન્દ્રીકરણ

આ નિર્ણયને વહીવટી સ્તરે સત્તાના વિકેન્દ્રીકરણ તરીકે પણ જોવામાં આવી રહ્યો છે. સામાન્ય રીતે આવા નિર્ણયો માટે ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓની ભૂમિકા મહત્વપૂર્ણ હોય છે, પરંતુ હાલની પરિસ્થિતિમાં અધિકારીઓને આ જવાબદારી સોંપવી જરૂરી બની ગઈ છે.

આથી, હવે વહીવટી તંત્ર વધુ જવાબદારી સાથે કામગીરી સંભાળશે અને શહેરના કામોમાં ગતિ જાળવી શકશે.
 

આ વ્યવસ્થા કેટલા સમય માટે?

આ વ્યવસ્થા તાત્કાલિક અને વચગાળાની છે. એટલે કે, નવી ચૂંટાયેલી બોડી સત્તા પર આવે ત્યાં સુધી જ આ નિયમ લાગુ રહેશે. ત્યારબાદ ફરીથી નિયમિત પ્રક્રિયા અનુસાર સ્ટેન્ડિંગ કમિટીના સભ્યો દ્વારા કરારો પર સહી કરવામાં આવશે.

રાજકોટ મહાનગરપાલિકાનો આ નિર્ણય વહીવટી દ્રષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ અને સમયોચિત ગણાય છે. ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓની ગેરહાજરીમાં પણ શહેરના વિકાસકામો અટકી ન રહે તે માટે લેવામાં આવેલ આ પગલું શહેરના હિતમાં છે.

હવે જોવાનું રહેશે કે આ નવી વ્યવસ્થા હેઠળ પાલિકાના પ્રોજેક્ટ્સ કેટલી ઝડપથી આગળ વધે છે અને નાગરિકોને તેનો કેટલો લાભ મળે છે.