પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવ અને યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિ વચ્ચે ભારતે શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ માટે કૂટનીતિક પ્રયાસો તેજ કર્યા છે. આ વચ્ચે ભારતના વડાપ્રધાન Narendra Modi એ ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ Masoud Pezeshkian સાથે ટેલિફોન પર મહત્વપૂર્ણ ચર્ચા કરી હતી. હાલની સંવેદનશીલ પરિસ્થિતિમાં બંને દેશોના નેતાઓ વચ્ચે થયેલી આ પ્રથમ સીધી વાતચીત માનવામાં આવી રહી છે. પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા તણાવને ધ્યાનમાં રાખીને આ ચર્ચા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાઈ રહી છે.

વડાપ્રધાન મોદીએ ચર્ચા બાદ સોશિયલ મીડિયા દ્વારા માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે મધ્ય પૂર્વમાં સર્જાયેલી પરિસ્થિતિ ખૂબ જ ચિંતાજનક છે. તેમણે જણાવ્યું કે યુદ્ધ અને વધતા સંઘર્ષને કારણે નિર્દોષ નાગરિકોના જીવ જઈ રહ્યા છે તેમજ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને ભારે નુકસાન થઈ રહ્યું છે. ભારત હંમેશા શાંતિ, સ્થિરતા અને સંવાદના માર્ગને પ્રાથમિકતા આપતું આવ્યું છે અને હાલની પરિસ્થિતિમાં પણ વાતચીત અને કૂટનીતિ દ્વારા ઉકેલ લાવવા પર જ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.

ભારતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પશ્ચિમ એશિયામાં શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવી સમગ્ર વિશ્વ માટે મહત્વપૂર્ણ છે. વડાપ્રધાન મોદીએ રાષ્ટ્રપતિ પેઝેશ્કિયન સાથેની વાતચીત દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો અને વર્તમાન સ્થિતિ પર વિસ્તૃત ચર્ચા કરી હતી. આ દરમિયાન પ્રદેશમાં તણાવ ઘટાડવા માટે સંવાદ અને રાજનૈતિક પ્રયત્નો વધારવા પર સહમતિ વ્યક્ત કરવામાં આવી હોવાનું માનવામાં આવે છે.

આ ચર્ચાનો એક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો ઉર્જા સુરક્ષા અને તેલ પુરવઠો પણ રહ્યો હતો. હાલની પરિસ્થિતિમાં ઈરાને વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ એવા Strait of Hormuz પર નિયંત્રણ કડક બનાવ્યું છે. વિશ્વના કુલ તેલ અને ગેસના પુરવઠાનો મોટો હિસ્સો આ જ દરિયાઈ માર્ગથી પસાર થાય છે. જો આ માર્ગ લાંબા સમય સુધી અવરોધિત રહે તો વિશ્વના ઘણા દેશોમાં ઊર્જા સંકટ ઊભું થઈ શકે છે.

ભારત માટે પણ આ માર્ગ ખૂબ મહત્વનો છે, કારણ કે ભારત પોતાની ઊર્જાની જરૂરિયાતનો મોટો ભાગ મધ્ય પૂર્વમાંથી આયાત કરે છે. આ કારણે જ વડાપ્રધાન મોદીએ ઈરાન સાથેની વાતચીત દરમિયાન ભારત માટે અવિરત ઊર્જા પુરવઠો સુનિશ્ચિત રહે તે અંગે વિશેષ ભાર મૂક્યો હતો. જો સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં અવરોધ સર્જાય તો ભારતમાં ઈંધણના ભાવમાં વધારો તેમજ પુરવઠાની તંગી સર્જાઈ શકે છે.

સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતના વિદેશ મંત્રી Subrahmanyam Jaishankar એ પણ ઈરાનના વિદેશ મંત્રી સાથે આ મુદ્દે અલગથી ચર્ચા કરી છે. આ ચર્ચા દરમિયાન ભારતીય તેલ અને ગેસ ટેન્કરોની સુરક્ષા અંગે મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા. ભારત સરકાર આ પરિસ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહી છે અને ભારતીય વેપારી જહાજોને સલામત માર્ગ મળી રહે તે માટે સતત રાજનૈતિક પ્રયાસો કરી રહી છે.

માહિતી મુજબ, ઈરાને ભારતીય ટેન્કરોને સુરક્ષિત રીતે પસાર થવા દેવાની સંભાવના દર્શાવી છે. અહેવાલો મુજબ ભારત સરકાર લગભગ 20 જેટલા તેલ અને ગેસ ટેન્કરોને હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી સલામત રીતે બહાર કાઢવા માટે ઈરાન સાથે સતત સંપર્કમાં છે. જો આ પ્રયાસ સફળ થાય તો ભારત માટે ઊર્જા પુરવઠામાં મોટા વિક્ષેપથી બચી શકાય તેવી સંભાવના છે.

વિશ્વભરમાં વધતા તણાવ વચ્ચે ભારતે ફરી એકવાર શાંતિ અને સંવાદનો માર્ગ પસંદ કર્યો છે. ભારતનું માનવું છે કે યુદ્ધ કોઈપણ સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ નથી અને સંવાદ તથા કૂટનીતિ દ્વારા જ સ્થાયી શાંતિ સ્થાપિત થઈ શકે છે. આ પરિસ્થિતિમાં ભારતના આ પ્રયાસોને વૈશ્વિક સ્તરે પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યા છે.

હાલમાં સમગ્ર વિશ્વની નજર પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલી પરિસ્થિતિ પર ટકી છે. આવી સ્થિતિમાં ભારતના રાજનૈતિક પ્રયાસો માત્ર પોતાના હિત માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર પ્રદેશમાં શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ બની રહ્યા છે.