ગુજરાત રાજ્યમાં માર્ગ અકસ્માતોના બનાવોમાં સતત વધારો નોંધાઈ રહ્યો છે, જે રાજ્ય માટે ગંભીર ચિંતા વિષય બની રહ્યો છે. વર્ષ 2025 દરમિયાન રાજ્યભરમાં માર્ગ અકસ્માતોથી થતી ઇજા અને મૃત્યુની ઘટનાઓએ ભયજનક ચિત્ર ઉભું કર્યું છે. ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારનો રાજકોટ જિલ્લો માર્ગ અકસ્માતોની સંખ્યામાં રાજ્યમાં ચોથા ક્રમે પહોંચ્યો છે, જે જિલ્લાની ટ્રાફિક સલામતી માટે મોટો પડકાર દર્શાવે છે.

પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, વર્ષ 2025 દરમિયાન રાજકોટ જિલ્લામાં કુલ 9200 માર્ગ અકસ્માતના બનાવો નોંધાયા છે. ગત વર્ષની સરખામણીએ અકસ્માતોની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. વર્ષ 2024માં જિલ્લામાં અંદાજે 5820 માર્ગ અકસ્માત નોંધાયા હતા, જ્યારે આ વર્ષે તેમાં લગભગ 654 જેટલો વધારો નોંધાયો છે. આ અકસ્માતોમાં અનેક લોકો ઘવાયા છે તેમજ ઘણા કિસ્સાઓમાં જીવલેણ પરિણામ પણ આવ્યા છે. ઇમરજન્સી સેવા ‘108’ દ્વારા સતત ઇજાગ્રસ્તોને તાત્કાલિક સારવાર માટે હોસ્પિટલ પહોંચાડવામાં આવ્યા હતા.

રાજ્ય સ્તરે જોવામાં આવે તો ગુજરાતમાં માર્ગ અકસ્માતોની સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની રહી છે. વર્ષ 2025માં અત્યાર સુધીમાં રાજ્યભરમાં 1,78,975 લોકો માર્ગ અકસ્માતમાં ઈજાગ્રસ્ત થયા છે. જ્યારે વર્ષ 2024માં આ આંકડો 1,65,065 હતો. એટલે કે, એક વર્ષમાં માર્ગ અકસ્માતોથી થતી ઇજાઓમાં આશરે 10 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે. હાલની પરિસ્થિતિ મુજબ ગુજરાતમાં પ્રતિ કલાકે સરેરાશ 21 લોકો અને પ્રતિ દિવસે લગભગ 500 લોકો માર્ગ અકસ્માતમાં ઈજાગ્રસ્ત થાય છે, જે રાજ્યની ટ્રાફિક વ્યવસ્થાની ખામીઓ તરફ સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે.

જિલ્લાવાર આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો માર્ગ અકસ્માતમાં ઈજાના સૌથી વધુ કેસ અમદાવાદ જિલ્લામાં નોંધાયા છે. 1 જાન્યુઆરીથી 25 ડિસેમ્બર 2025 દરમિયાન અમદાવાદ જિલ્લામાં 28,677 લોકો માર્ગ અકસ્માતમાં ઈજાગ્રસ્ત થયા હતા. આની સરખામણીએ વર્ષ 2023માં 25,191 અને વર્ષ 2024માં 27,886 ઈજાગ્રસ્ત નોંધાયા હતા. અમદાવાદમાં દર વર્ષે માર્ગ અકસ્માતોથી ઈજાના કેસમાં સરેરાશ 5 ટકાનો વધારો થઈ રહ્યો છે. હાલ અમદાવાદ જિલ્લામાં પ્રતિ દિવસે અંદાજે 80 લોકો માર્ગ અકસ્માતમાં ઈજાગ્રસ્ત થાય છે.

અમદાવાદ બાદ માર્ગ અકસ્માતથી ઈજાના કેસમાં સુરત જિલ્લો 18,983 કેસ સાથે બીજા ક્રમે, વડોદરા જિલ્લો 11,755 કેસ સાથે ત્રીજા ક્રમે, જ્યારે રાજકોટ જિલ્લો 9,200 કેસ સાથે ચોથા ક્રમે છે. રાજકોટ જિલ્લાની સ્થિતિ ચિંતા જનક એટલા માટે પણ છે કે શહેર અને આસપાસના વિસ્તારોમાં વાહનોની સંખ્યા ઝડપી ગતિએ વધી રહી છે, જ્યારે રસ્તાની ક્ષમતા અને ટ્રાફિક નિયંત્રણમાં જરૂરી સુધારાઓ પૂરતા પ્રમાણમાં થયા નથી.

વિશેષજ્ઞોના જણાવ્યા અનુસાર, માર્ગ અકસ્માત વધવાના મુખ્ય કારણોમાં વધતી વાહન સંખ્યા, ટ્રાફિક નિયમોનું પાલન ન થવું, અતિઝડપ, દારૂ પીને વાહન ચલાવવું, અયોગ્ય પાર્કિંગ, તેમજ ગ્રામ્ય અને શહેરી માર્ગોની ખરાબ હાલતનો સમાવેશ થાય છે. ખાસ કરીને રાત્રિ દરમિયાન ભારે વાહનો અને બેવડું લેન વપરાશ પણ અકસ્માતોના મુખ્ય કારણ બની રહ્યા છે.

રાજ્યના કેટલાક જિલ્લાઓમાં વર્ષ 2024ની સરખામણીએ વર્ષ 2025માં માર્ગ અકસ્માતના કેસોમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે, જેમાં મુખ્યત્વે સુરત, પંચમહાલ, નર્મદા, દાહોદ, બોટાદ અને અમરેલી જિલ્લાઓનો સમાવેશ થાય છે. આ વિસ્તારોમાં ટ્રાફિક નિયંત્રણ, માર્ગ સુધારણા અને જનજાગૃતિ માટે તાત્કાલિક પગલાં લેવાની જરૂરિયાત જણાઈ રહી છે.

સરકાર અને ટ્રાફિક વિભાગ દ્વારા માર્ગ સલામતી માટે વિવિધ અભિયાન હાથ ધરવામાં આવ્યા હોવા છતાં, અકસ્માતોની સંખ્યામાં ઘટાડો થતો દેખાતો નથી. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે માત્ર દંડ કે ચેકિંગ પૂરતું નથી, પરંતુ માર્ગોની ગુણવત્તા સુધારવી, સ્માર્ટ ટ્રાફિક સિસ્ટમ અમલમાં લાવવી અને નાગરિકોમાં ટ્રાફિક નિયમો પ્રત્યે જવાબદારીની ભાવના વિકસાવવી અનિવાર્ય છે.

આંકડાઓ સ્પષ્ટ રીતે દર્શાવે છે કે જો સમયસર કડક અને વ્યાપક પગલાં લેવામાં નહીં આવે તો આગામી વર્ષોમાં માર્ગ અકસ્માતોની સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે. રાજકોટ સહિત સમગ્ર રાજ્યમાં માર્ગ સલામતીને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપવી હવે સમયની માંગ બની ગઈ છે.