ગુજરાતના પાટનગર ગાંધીનગરમાં પીવાના દૂષિત પાણીના કારણે ટાઈફોઈડના કેસોમાં ચિંતાજનક વધારો નોંધાતા સમગ્ર રાજ્યમાં ચકચાર મચી ગઈ છે. આ ગંભીર સ્થિતિને ધ્યાનમાં લઈ **રાષ્ટ્રીય માનવ અધિકાર આયોગ (NHRC)**એ સ્વતઃ સંજ્ઞાન લઈને રાજ્ય સરકાર સામે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. આયોગે રાજ્યના મુખ્ય સચિવને નોટિસ પાઠવી બે સપ્તાહમાં વિગતવાર અહેવાલ રજૂ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે.
 

મીડિયા રિપોર્ટ્સના આધારે સ્વતઃ સંજ્ઞાન

માનવ અધિકાર આયોગે મીડિયા રિપોર્ટ્સમાં પ્રકાશિત થયેલા સમાચારના આધારે આ મામલે સ્વતઃ સંજ્ઞાન લીધું હતું. અહેવાલોમાં દર્શાવવામાં આવ્યું હતું કે ગાંધીનગરના કેટલાક વિસ્તારોમાં પીવાનું પાણી ગંભીર રીતે દૂષિત છે, જેના કારણે ટાઈફોઈડ સહિતના જળજન્ય રોગોમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. આયોગે નોંધ્યું હતું કે જો આ અહેવાલો સાચા સાબિત થાય, તો તે નાગરિકોના સ્વચ્છ પાણી અને આરોગ્યના મૂળભૂત માનવ અધિકારનું ગંભીર ઉલ્લંઘન ગણાય.
 

નવી પાઈપલાઈન બની બીમારીનું કારણ

મળતી વિગતો અનુસાર, ગાંધીનગરમાં તાજેતરમાં નાખવામાં આવેલી પાણીની નવી પાઈપલાઈન નેટવર્કમાં અનેક સ્થળોએ ગંભીર ખામીઓ સામે આવી છે. અનેક જગ્યાએ પાઈપલાઈન લીકેજ હોવાના કારણે ગટરનું પાણી પીવાના પાણીમાં ભળી રહ્યું હોવાનું સામે આવ્યું છે. આરોગ્ય વિભાગ અને પાણી પુરવઠા વિભાગ દ્વારા કરવામાં આવેલી પ્રાથમિક તપાસમાં સાત જેટલા મુખ્ય લીકેજ પોઈન્ટ મળ્યા હોવાનું જણાવાયું છે.
 

70 સક્રિય ટાઈફોઈડ કેસોની પુષ્ટિ

આરોગ્ય વિભાગે શહેરના એક ચોક્કસ વિસ્તારમાં ટાઈફોઈડના કુલ 70 સક્રિય કેસોની અધિકૃત પુષ્ટિ કરી છે. આ કેસોમાંથી મોટા ભાગના દર્દીઓ છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં હોસ્પિટલમાં દાખલ થયા છે. દર્દીઓમાં ઉંચો તાવ, ઉલટી, પેટમાં દુખાવો, ડાયરીયા અને ગંભીર જઠરાંત્રિય સમસ્યાઓ જોવા મળી રહી છે.
 

બાળકો સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત

ટાઈફોઈડથી અસરગ્રસ્ત દર્દીઓમાં બાળકોની સંખ્યા વધુ હોવાને કારણે પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની છે. વધતા જતા કેસોને પહોંચી વળવા માટે ગાંધીનગર સિવિલ હોસ્પિટલમાં ખાસ 30 બેડનો પીડિયાટ્રિક વોર્ડ શરૂ કરવામાં આવ્યો છે. હોસ્પિટલ પ્રશાસન દ્વારા તાત્કાલિક વ્યવસ્થાઓ કરવામાં આવી રહી છે, પરંતુ વધતા દર્દીઓના કારણે આરોગ્ય તંત્ર પર ભાર વધ્યો છે.
 

આયોગની કડક ટિપ્પણી

માનવ અધિકાર આયોગે પોતાની નોટિસમાં સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે,
“જો પીવાના પાણીમાં ગટરનું પાણી ભળવાના કારણે લોકો બીમાર પડી રહ્યા હોય, તો તે રાજ્યની ગંભીર નિષ્ફળતા ગણાય. સ્વચ્છ પાણી પુરવઠો એ નાગરિકોનો મૂળભૂત અધિકાર છે.”

આયોગે મુખ્ય સચિવને આદેશ આપ્યો છે કે બે સપ્તાહની અંદર

• પાણી પુરવઠા વ્યવસ્થાની હાલત
• લીકેજ અંગે લેવાયેલા પગલાં
• બીમારી અટકાવવા કરાયેલા તાત્કાલિક ઉપાયો
• અસરગ્રસ્ત નાગરિકોને આપવામાં આવતી સારવાર
  વિશે વિગતવાર અહેવાલ રજૂ કરવામાં આવે.
   

સ્થાનિકોમાં રોષ અને ચિંતા

દૂષિત પાણીના કારણે ફેલાયેલી આ બીમારીને લઈ સ્થાનિક રહેવાસીઓમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. લોકોનું કહેવું છે કે વારંવાર ફરિયાદ કરવા છતાં પાણી પુરવઠા વિભાગ દ્વારા સમયસર યોગ્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવી નથી. ઘણા વિસ્તારોમાં હજી પણ ગંદા પાણીની દુર્ગંધ આવી રહી હોવાનું નાગરિકો જણાવી રહ્યા છે.
 

પ્રશાસન માટે ચેતવણી સમાન ઘટના

ગાંધીનગર જેવી રાજધાનીમાં પીવાના પાણીની ગુણવત્તા અંગે આવી ગંભીર ઘટના સામે આવવી રાજ્યના પ્રશાસન માટે ચેતવણીરૂપ ઘટના બની છે. આ મામલો માત્ર આરોગ્યનો નહીં પરંતુ માનવ અધિકાર, નાગરિક સુરક્ષા અને શાસનની જવાબદારી સાથે જોડાયેલો છે.
 

આગામી પગલાં પર સૌની નજર

હવે રાજ્ય સરકાર અને સંબંધિત વિભાગો આયોગના આદેશ બાદ કયા પગલાં લે છે, પાણી પુરવઠા વ્યવસ્થામાં કેટલી ઝડપથી સુધારા થાય છે અને ટાઈફોઈડના કેસો પર કેટલું નિયંત્રણ આવે છે — તેના પર સમગ્ર રાજ્યની નજર ટકેલી છે.