રાજસ્થાનના જેસલમેરના રણ પ્રદેશમાં ભારતની ત્રિ-સેના — આર્મી, એરફોર્સ અને નેવી — દ્વારા ‘ઓપરેશન ત્રિશૂળ’ હેઠળ વિશાળ યુદ્ધાભ્યાસ ‘મરુજ્વાલા’ યોજાયો હતો. આ 12 દિવસીય અભ્યાસના 11મા દિવસે યોજાયેલ આ અભ્યાસને ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ પછીનું સૌથી મોટું સંયુક્ત સૈનિક અભિયાન ગણવામાં આવે છે.

આ અભ્યાસ દરમિયાન ધરતીથી લઈને આકાશ સુધી ભારતીય સેનાની શક્તિનો જબરદસ્ત પ્રદર્શન થયો. રણમાં ફાઇટર જેટના ગર્જન સાથે ટૅન્કોના ધડાકા અને હેલિકોપ્ટર દ્વારા હવાઈ હુમલાની દૃશ્યો જોયા ત્યારે સમગ્ર વિસ્તાર ધ્રુજી ઉઠ્યો હતો.

સધર્ન કમાન્ડના લેફ્ટનન્ટ જનરલ ધીરજ સેઠે આ અભ્યાસનું નેતૃત્વ કર્યું. તેમણે આ અભ્યાસને સેનાના ‘JAI મંત્ર’ — Jointness, Atmanirbharta અને Innovation — નું જીવંત ઉદાહરણ ગણાવ્યું. તેમના જણાવ્યા મુજબ આ અભ્યાસ માત્ર શક્તિ પ્રદર્શન નહોતું, પરંતુ આધુનિક યુદ્ધમાં ભારતીય સેનાઓની સંકલિત તૈયારી અને ટેકનોલોજીકલ આત્મનિર્ભરતાનું પ્રતિબિંબ હતું.

અભ્યાસ દરમિયાન ડ્રોન દ્વારા દુશ્મનના ઠેકાણાઓની ઓળખ કરવામાં આવી, હેલિકોપ્ટરોએ ટેન્કોને કવર ફાયર આપ્યું અને AI આધારિત રોબોટિક મ્યૂલ દ્વારા સૈનિકો સુધી હથિયાર તથા ફર્સ્ટ એઈડ પહોંચાડવામાં આવ્યા. રણના કઠોર પરિસ્થિતિઓમાં સ્વદેશી હથિયાર અને સંચાર પ્રણાલીઓની કાર્યક્ષમતાનો પણ પરિક્ષણ કરવામાં આવ્યો.

‘મરુજ્વાલા’ અભ્યાસ દરમિયાન થાર રૅપ્ટર બ્રિગેડના હેલિકોપ્ટર અને સુદર્શન ચક્રની ટૅન્કોએ સંયુક્ત કાર્યવાહી કરી. આ દરમિયાન હેલિકોપ્ટરોએ જાસૂસી, સૈનિક પરિવહન અને જમીની સૈનિકોને હવાઈ મદદ પહોંચાડવાની અગત્યની ભૂમિકા ભજવી.

લેફ્ટનન્ટ જનરલ સેઠે યુદ્ધ ક્ષેત્રનું નિરીક્ષણ કરીને સૈનિકોની તૈયારીની પ્રશંસા કરી અને જણાવ્યું કે ભારતીય સેના કોઈપણ પરિસ્થિતિમાં દુશ્મનનો સામનો કરવા સક્ષમ છે.

આ સમગ્ર અભ્યાસે સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે ભારતની ત્રણેય સેનાઓ આત્મનિર્ભર ટેકનોલોજી, આધુનિક શસ્ત્રો અને અખંડ સમન્વય સાથે દેશની સરહદોની સુરક્ષા માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર છે.