વડોદરામાં સ્થિત ઐતિહાસિક આજવા સરોવરના અર્થન ડેમનો 135 વર્ષના ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત જિઓફિઝિકલ સર્વે હાથ ધરાયો છે. રાજ્ય સરકારે નિયુક્ત કરેલી નવલાવાલા સમિતિના અહેવાલના આધારે વડોદરા મહાનગરપાલિકાએ રૂ. દોઢ કરોડના ખર્ચે આ સર્વે પૂર્ણ કરાવ્યો હતો. આ સર્વેમાં સ્પષ્ટ થયું છે કે સદીથી વધુ સમય બાદ પણ આજવા સરોવરનો અર્થન ડેમ પૂરતો મજબૂત અને સુરક્ષિત છે.

જિઓફિઝિકલ સર્વે દરમિયાન ઈલેક્ટ્રોનિક વેવ્ઝની મદદથી ડેમની માટી અને અંદરના સ્તરોનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રક્રિયા દ્વારા ડેમની અંદર ક્યાંય સીપેજ (પાણીની લીકેજ) કે માટીના પાળામાં કોઈ નબળાઈ છે કે નહીં તેની વિગતવાર જાણકારી મેળવી શકાય છે. સર્વેમાં જાણવા મળ્યું કે ડેમની સ્થિતિ સંતોષકારક છે, જોકે કેટલાક વિસ્તારોમાં પાણીના દબાણથી ઉપજતી અસરોને ઘટાડવા માટે વધારાની તકેદારી લેવાની જરૂર છે.

આ માટે નિષ્ણાતોએ સૂચન આપ્યું છે કે ડેમના પાંચ મુખ્ય સ્થળોએ પીઝો મીટર લગાવવામાં આવે, જેથી પાણીના દબાણનું સતત માપન કરી શકાય. હાલ આજવા સરોવરમાં કુલ 198 રિલીફ વેલ્સ છે, અને પીઝો મીટર દ્વારા તેમાંથી નીકળતા પાણીનું સચોટ નિરીક્ષણ શક્ય બનશે.

પાણી પુરવઠા વિભાગના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે, “આજવા સરોવર શહેર માટે જીવનરેખા સમાન છે. તેની સુરક્ષા અને મજબૂતી માટે આ સર્વે ઐતિહાસિક પગલું છે.”

આ પહેલ વડોદરામાં પાણી સંવર્ધન અને ડેમ સલામતીની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ માઈલસ્ટોન તરીકે ગણવામાં આવી રહી છે.