આજની ઝડપી અને દોડધામભરી જીવનશૈલીમાં મોટાભાગના લોકો સમયની અછતથી પીડાય છે. “ઊંઘ પૂરતી મળતી નથી” અથવા “કસરત માટે સમય ક્યાં છે?” જેવી ફરિયાદો આજના યુગમાં સામાન્ય બની ગઈ છે. પરંતુ તાજેતરમાં પ્રસિદ્ધ થયેલા એક આંતરરાષ્ટ્રીય સંશોધને આ માન્યતાઓને પડકાર આપી દીધો છે. વિશ્વવિખ્યાત મેડિકલ જર્નલ **‘ધ લેન્સેટ’**માં પ્રકાશિત રિસર્ચ અનુસાર, રોજિંદી જીવનમાં કરેલા માત્ર બે નાનાં ફેરફારો—5 મિનિટ વધુ ઊંઘ અને 2 મિનિટની ઝડપી ચાલ—વ્યક્તિના આયુષ્યમાં નોંધપાત્ર વધારો કરી શકે છે.
 

રિસર્ચ શું કહે છે?

‘ધ લેન્સેટ’ના સંશોધનમાં હજારો લોકોના સ્વાસ્થ્ય, ઊંઘની આદતો અને શારીરિક પ્રવૃત્તિઓનો ઊંડો અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો હતો. આ ડેટાનું વિશ્લેષણ કરતા સંશોધકોએ જાણવા મળ્યું કે જો કોઈ વ્યક્તિ પોતાની રોજની ઊંઘમાં માત્ર 5 મિનિટનો વધારો કરે અને દિવસ દરમિયાન 2 મિનિટ માટે ઝડપી ચાલ કરે, તો તેના સ્વાસ્થ્ય પર દીર્ઘકાલીન સકારાત્મક અસર પડે છે. સંશોધકોનો દાવો છે કે આ સરળ ફેરફારો વ્યક્તિની સરેરાશ આયુષ્યમાં લગભગ એક વર્ષ સુધીનો વધારો કરી શકે છે.
 

નાની આદતો, મોટી અસર

આ સંશોધનનું સૌથી આશ્ચર્યજનક તારણ એ છે કે સ્વાસ્થ્ય માટે મોટા વ્યાયામ કે કઠોર રૂટિનની જરૂર નથી. શરીર પર સકારાત્મક અસર માટે નાની અને સતત આદતો પૂરતી હોય છે. 5 મિનિટની ઊંઘ અને 2 મિનિટની ઝડપી ચાલ જેવી સામાન્ય બાબતો પણ શરીરની આંતરિક પ્રક્રિયાઓને સક્રિય બનાવી શકે છે.
 

5 મિનિટ વધુ ઊંઘ કેમ એટલી મહત્વની?

ઘણા લોકો માટે 5 મિનિટ બહુ નાની બાબત લાગે છે, પરંતુ વૈજ્ઞાનિક રીતે તેને ‘માઈક્રો-રિકવરી’ કહેવામાં આવે છે. ઊંઘ માત્ર આરામ માટે નથી, પરંતુ તે શરીર અને મગજની રિપેરિંગ સિસ્ટમને સક્રિય કરે છે.

વધારાની 5 મિનિટની ઊંઘથી:

• મગજને વધુ આરામ મળે છે અને માનસિક થાક ઘટે છે
• હોર્મોન્સનું સંતુલન જળવાઈ રહે છે
• રોગપ્રતિકારક શક્તિ મજબૂત બને છે
• તણાવ, ચીડિયાપણું અને ડિપ્રેશનનો જોખમ ઘટે છે
• ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની ક્ષમતા વધે છે

સંશોધકો કહે છે કે નિયમિત રીતે થોડી પણ વધારાની ઊંઘ શરીરને લાંબા સમય સુધી સ્વસ્થ રાખવામાં મદદરૂપ થાય છે.
 

2 મિનિટની ઝડપી ચાલનો કમાલ

ઝડપી ચાલનો અર્થ દોડવું કે ભારે કસરત કરવી એવો નથી. ઝડપી ચાલ એટલે સામાન્ય ચાલ કરતાં થોડું ઝડપથી ચાલવું, જેથી શ્વાસ થોડો ઝડપથી ચાલે અને હૃદયધબકારા વધી જાય.

માત્ર 2 મિનિટની ઝડપી ચાલથી:

• હૃદય સ્વસ્થ રહે છે
• બ્લડ સર્ક્યુલેશન સુધરે છે
• વધારાની કેલરી બર્ન થાય છે
• બ્લડ શુગર લેવલ કંટ્રોલમાં રહે છે
• ડાયાબિટીસ અને બ્લડ પ્રેશરનું જોખમ ઘટે છે

નિયમિત brisk walk શરીરને સક્રિય રાખે છે અને મેટાબોલિઝમને તેજ બનાવે છે.
 

હૃદયરોગ અને જીવનશૈલીના રોગોમાં ઘટાડો

રિસર્ચમાં એ પણ સામે આવ્યું છે કે આ બે સરળ આદતો અપનાવનાર લોકોમાં હૃદયરોગ, સ્થૂળતા, ડાયાબિટીસ અને હાઈ બ્લડ પ્રેશર જેવા રોગોનું પ્રમાણ ઓછું જોવા મળ્યું. આ લોકો સામાન્ય રીતે વધુ ઊર્જાવાન, તણાવમુક્ત અને માનસિક રીતે સંતુલિત રહે છે.
 

વ્યસ્ત જીવનમાં પણ સરળતાથી અપનાવી શકાય તેવી આદતો

આ સંશોધનનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે આ આદતો કોઈ પણ વ્યક્તિ સરળતાથી પોતાની દિનચર્યામાં સામેલ કરી શકે છે. ઓફિસ જતા પહેલા કે લંચ બ્રેક દરમિયાન 2 મિનિટ ઝડપી ચાલ અને રાત્રે મોબાઈલ થોડો વહેલો મૂકી 5 મિનિટ વધુ ઊંઘ—આટલું જ પૂરતું છે.

સ્વસ્થ અને લાંબુ જીવન જીવવા માટે મોટા બદલાવની જરૂર નથી. ક્યારેક નાનાં પગલાં પણ મોટા પરિણામ આપે છે. ‘ધ લેન્સેટ’નું આ સંશોધન એ સાબિત કરે છે કે 5 મિનિટની ઊંઘ અને 2 મિનિટની ઝડપી ચાલ તમારા સ્વાસ્થ્ય અને આયુષ્ય માટે જીવન બદલનાર સાબિત થઈ શકે છે. આજથી જ આ નાની પરંતુ અસરકારક આદતો અપનાવીને સ્વસ્થ ભવિષ્ય તરફ પહેલ કરો.