ભારત સતત આંતરરાષ્ટ્રીય ચેસમાં પોતાની શક્તિ સાબિત કરી રહ્યું છે. વિશ્વ ચેમ્પિયન ડી. ગુકેશથી લઈને મહિલા વર્લ્ડ કપ વિજેતા દિવ્યા દેશમુખ સુધી, દેશની યુવા પ્રતિભાઓ વૈશ્વિક સ્તરે ભારતનો દબદબો વધારી રહી છે. હવે આ યાદીમાં એક નવું નામ ઝડપથી ચર્ચામાં આવ્યું છે—મધ્યપ્રદેશનો સરવજ્ઞ સિંહ કુશવાહા. માત્ર ત્રણ વર્ષ, સાત મહિના અને 13 દિવસની નાની ઉંમરે સરવજ્ઞએ FIDE રેપિડ રેટિંગ મેળવીને વિશ્વનો સૌથી નાની ઉંમરનો રેપિડ રેટેડ ખેલાડી બનવાનો ગૌરવપૂર્ણ રેકોર્ડ પોતાના નામે કર્યો છે.
 

માત્ર 3.7 વર્ષની ઉંમરે વિશ્વ રેકોર્ડ

સામાન્ય રીતે આ ઉંમરના બાળકો રમકડાંનો ભેદ પણ મુશ્કેલીથી કરી શકે, પરંતુ સરવજ્ઞએ પોતાની અદભૂત બુદ્ધિ અને ચેસ પ્રત્યેના ઝનૂનથી દુનિયા આશ્ચર્યચકિત કરી છે. FIDE દ્વારા ડિસેમ્બર માટે જાહેર કરેલી રેટિંગ યાદીમાં તેને 1572નું રેપિડ રેટિંગ મળ્યું છે.

આ પહેલાં આ રેકોર્ડ અનિશ સરકાર પાસે હતો, જેણે ત્રણ વર્ષ અને 10 મહિનાની ઉંમરે FIDE રેટિંગ મેળવ્યું હતું. સરવજ્ઞએ તે રેકોર્ડને પણ તોડી ઈતિહાસ રચ્યો છે. ભારત માટે આ સિદ્ધિ ગર્વનીય છે, કારણ કે વિશ્વના સૌથી નાની ઉંમરના બે ચેસ રેટેડ ખેલાડીઓ બંને ભારતીય છે.
 

મોબાઈલથી દૂર રાખવા માટે ચેસ—સફળતા સુધીનો અનોખો માર્ગ

સરવજ્ઞના માતાપિતા તેને મોબાઈલ ફોનથી દૂર રાખવા માંગતા હતા. નવી પેઢીના બાળકોમાં સ્ક્રીન ટાઈમ વધી રહ્યો છે, ત્યારે માતાપિતાએ તેને ચેસ શીખવવાનું શરૂ કર્યું. શરૂઆતમાં મનોરંજન તરીકે શીખવવામાં આવેલો ચેસ, પછી સરવજ્ઞ માટે રોજનું પ્રેક્ટિસ ગ્રાઉન્ડ બની ગયો.

કહેવામાં આવે છે કે બાળકો સફેદ પાનાં જેવા હોય છે—તેમ પર જે લખો તે છપાઈ જાય. સરવજ્ઞએ પણ પોતાના માતાપિતાથી મળેલી આ રમતને એટલા ઓછા સમયમાં એટલી ઊંડાઈથી સમજી લીધી કે તેઓ પોતે પણ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા.
 

ટુર્નામેન્ટની સફર: નાનો ઉંમર… મોટો ખેલાડી

સરવજ્ઞની ટુર્નામેન્ટ સફર સપ્ટેમ્બરથી આરંભાઈ હતી. મુંબઈ, મેંગલુરુ, છિંદવાડા, ખંડવા અને ઇન્દોર જેવી અનેક શહેરોમાં યોજાયેલ રેપિડ રેટિંગ ટુર્નામેન્ટોમાં તેણે ભાગ લઈને સૌનું ધ્યાન ખેંચ્યું. દરેક ટુર્નામેન્ટમાં તેના પ્રદર્શનોએ ચકિત કરી દીધા, ખાસ કરીને ઉચ્ચ રેટિંગ ધરાવતા ખેલાડીઓ સામે પ્રાપ્ત કરેલી જીતો તેના ચેસ જીવન માટે પરિવર્તન લાવનાર ટર્નિંગ પોઈન્ટ સાબિત થઈ.
 

મુખ્ય જીતો:

• મેંગલુરુના 24મા RCC રેપિડ રેટિંગ કપમાં પ્રથમ ભાગીદારીમાં 1542 રેટિંગ ધરાવતા ખેલાડીને હરાવ્યો.
• ખંડવામાં યોજાયેલી ઓપન ટુર્નામેન્ટમાં 1559 રેટિંગ ધરાવતા ખેલાડીને હરાવ્યો.

નવેમ્બરમાં છિંદવાડા અને ઇન્દોરની ટુર્નામેન્ટો દરમિયાન અનેક અનુભવી ખેલાડીઓને પરાજિત કર્યા.

FIDE રેટિંગ મેળવવા માટે ઓછામાં ઓછા એક રેટેડ ખેલાડીને હરાવવો પડે છે, પરંતુ સરવજ્ઞએ એક નહીં, ત્રણ માન્ય રેટિંગ ધરાવતા ખેલાડીઓને હરાવી, ઉત્તમ ક્ષમતા દર્શાવી.
 

ભારતની ચેસ શક્તિની નવી પેઢી

ચેસ માત્ર રમત નથી; તે બુદ્ધિ, ધીરજ, એકાગ્રતા અને વિશ્લેષણાત્મક ક્ષમતાનો અનોખો સંગમ છે. ભારત છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ચેસમાં વૈશ્વિક આગેવાની કરી રહ્યું છે. ગુકેશ વિશ્વ ચેમ્પિયન છે, પ્રગ્ગનાનંદા, અરજું એરીગાઈસી, હંસરાજ, સૌમ્યા સ્વામીનાથન જેવી પ્રતિભાઓ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતનું નામ રોશન કરી રહ્યા છે.

હવે સરવજ્ઞ જેવા ટેલેન્ટ્સ જણાવી રહ્યા છે કે ભારતની આગામી પેઢી પણ ચેસમાં કંઈક વિશેષ કરી બતાવશે. વિશેષજ્ઞો કહે છે કે દેશના નાના શહેરો અને ગામડાઓમાંથી ઊભરતી પ્રતિભાઓ આગામી વર્ષોમાં વિશ્વ ચેસના નકશાને નવો આકાર આપશે.
 

આગળની સફર: સંભાવનાઓની દુનિયા

સરવજ્ઞ હજી ખૂબ નાની ઉંમરનો છે. તેના માટે ચેસની દુનિયા હવે શરૂ થઈ છે. તેની ક્ષમતાઓ અને રમત પ્રત્યેની એકાગ્રતા જોતા નિષ્ણાતો માનતા છે કે તે આવતા વર્ષોમાં રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે અનેક મોટા મુકામ હાંસલ કરી શકે છે.

માતાપિતા અને કોચના પ્રયત્નો સાથે, યોગ્ય માર્ગદર્શન અને સતત પ્રેક્ટિસ સરવજ્ઞને ભવિષ્યમાં ગ્રાન્ડમાસ્ટર બનવાના માર્ગે લઈ જઈ શકે છે.

ભારતના ચેસના ભવિષ્યને ઉજ્જવળ બનાવવા માટે સરવજ્ઞ સિંહ કુશવાહાનો આ રેકોર્ડ માઇલસ્ટોન સાબિત થશે તેમાં કોઈ શંકા નથી.