રશિયાના રાષ્ટ્રપ્રમુખ વ્લાદિમીર પુતિન બે દિવસની ભારત મુલાકાત માટે 4 ડિસેમ્બરે દિલ્હીમાં આવી પહોંચ્યા. રશિયા–યુક્રેન યુદ્ધ શરૂ થયા પછી પુતિનની આ પહેલી ભારત મુલાકાત હોવાનું ખાસ મહત્વ છે. સાંજે 6:45 કલાકે તેમનું વિમાન પાલમ એરપોર્ટ પર ઉતર્યું. ત્યાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ખુદ ગળે લગાવીને પુતિનનું ઉષ્માભેર સ્વાગત કર્યું. મિત્રતા અને વિશ્વાસની ઝાંખી આપતા આ દ્રશ્યો સોશિયલ મીડિયા પર પણ જોવા મળ્યા.
 

પુતિનનું ગાર્ડ ઑફ ઓનરથી સન્માન કરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ બંને નેતાઓ એક જ કારમાં વડાપ્રધાનના સત્તાવાર આવાસ 7, લોક કલ્યાણ માર્ગ તરફ ગયા, જ્યાં પુતિન માટે પ્રાઇવેટ ડિનરનું આયોજન કરાયું હતું. અહીં મોદીએ પુતિનને રશિયન ભાષામાં અનુવાદિત ભગવદ્ ગીતા ભેટ આપી, જેની તસવીર તેમણે ‘X’ પ્લેટફોર્મ પર શેર કરી અને ગીતાના શાશ્વત ઉપદેશોની વૈશ્વિક પ્રેરણાને યાદ કરી.
 

મિત્ર પુતિનને આવકારવાની ખુશી: વડાપ્રધાન મોદીનું નિવેદન

પુતિનના આગમન પછી મોદીએ સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું કે તેમને તેમના “મિત્ર પુતિન”નું સ્વાગત કરવાનું આનંદ છે. તેમણે જણાવ્યું કે ભારત–રશિયા મિત્રતા સમયની કસોટી પર ખરી ઉતરી છે અને બંને દેશો વચ્ચેનો સહકાર બંને દેશોના નાગરિકો માટે કલ્યાણકારી છે.
 

ભારત–રશિયા વાર્ષિક શિખર સંમેલન: વ્યૂહાત્મક સંબંધોમાં નવી ગતિ

પુતિન 5 ડિસેમ્બરે દિલ્હીમાં યોજાનારા 23મા ઇન્ડિયા–રશિયા એન્યુઅલ સમિટમાં ભાગ લેશે. આ વાર્ષિક સંમેલન બંને દેશો વચ્ચેની વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવે છે. 2000માં પુતિન અને અટલ બિહારી વાજપેયી દ્વારા આ વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીની શરૂઆત કરાઈ હતી અને તેનો આ વર્ષ 25મો વર્ષ છે.

આ મુલાકાતમાં નીચેના મુદ્દાઓ મુખ્ય એજન્ડામાં છે:

• S-400 એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ જેવા સંરક્ષણ કરારો
• Su-57 લડાકૂ વિમાન પર ચર્ચા
• પરમાણુ ઊર્જા ક્ષેત્રમાં સહયોગ
• ભારતને સસ્તુ રશિયન ક્રૂડ ઑયલ સપ્લાય
• 2030 સુધી દ્વિપક્ષીય વેપાર $100 અબજ સુધી પહોંચાડવાનો ઉદ્દેશ્ય

રશિયન પ્રમુખ સાથે એક વિશાળ બિઝનેસ ડેલિગેશન પણ આવ્યું છે, જેમાં રશિયામાં કાર્યરત ભારતીય ઉદ્યોગપતિ રાજેશ શર્મા સહિતના પ્રતિનિધિઓ સામેલ છે. રશિયન ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીઓ ભારત સાથે નવા કરારોની આશા રાખે છે.

રશિયન સંરક્ષણ મંત્રીની મુલાકાત અને સામરિક બેઠક

પુતિનના આગમન પહેલાં જ રશિયન સંરક્ષણ મંત્રી આંદ્રેઈ બેલોઉસાવ ભારત આવી ચૂક્યા હતા. માનેકશૉ સેન્ટરમાં તેમને ગાર્ડ ઑફ ઓનર આપવામાં આવ્યું. અહીં ભારતીય સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહ અને બેલોઉસાવે 22મી ભારત–રશિયા ઇન્ટર-ગવર્નમેન્ટલ કમિશન ઓન મિલિટરી એન્ડ ટેકનિકલ કોઓપરેશનની બેઠકની સહ–અધ્યક્ષતા કરી હતી.

બેઠકમાં બંને દેશોની રક્ષા ભાગીદારી, ટેક્નિકલ સહકાર અને ક્ષેત્રિય તેમજ વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી.

પુતિનની પ્રશંસા: “PM મોદી દબાણ સામે ઝૂકતા નથી”

દિલ્હી પહોંચતાં પહેલાં પુતિને જણાવ્યું કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી વિશ્વ રાજનીતિમાં મજબૂત નેતા છે. અમેરિકાના ટેરિફ અને દબાણોને લઈને તેમણે કહ્યું કે “દુનિયાએ ભારતની અડગ નીતિ જોઈ છે” અને “PM મોદી કોઈ દબાણ સામે ઝૂકતા નથી.” પુતિનનું આ નિવેદન ભારતની સાવધાન અને સંતુલિત વિદેશ નીતિને સમર્થન આપે છે.

પુતિનની 10મી ભારત મુલાકાત—મહત્વપૂર્ણ ઐતિહાસિક ક્ષણ

આ પુતિનની કુલ દસમી ભારત મુલાકાત છે. એમાંથી ત્રણ મુલાકાતો ખાસ કરીને મોદીના કાર્યકાળ દરમિયાન રહી છે (2016, 2018, 2021). બીજી બાજુ, PM મોદીએ પણ અત્યાર સુધીમાં સાત વખત રશિયાની મુલાકાત લીધી છે. આથી સ્પષ્ટ છે કે બંને દેશો વચ્ચેનો રાજકીય વિશ્વાસ અને સહયોગ સતત મજબૂત થઈ રહ્યો છે.

5 ડિસેમ્બરનો પુતિનનો કાર્યક્રમ

• 11:00 AM – રાષ્ટ્રપતિ ભવન ખાતે ભવ્ય સ્વાગત
• 11:30 AM – રાજઘાટ ખાતે મહાત્મા ગાંધીને શ્રદ્ધાંજલિ
• 11:50 AM – હૈદરાબાદ હાઉસમાં PM મોદીએ મુલાકાત
• 01:50 PM – સંયુક્ત પ્રેસ સ્ટેટમેન્ટ
• 07:00 PM – રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મૂ સાથે મુલાકાત
• 09:00 PM – રશિયા માટે રવાના

મુલાકાતનું મહત્ત્વ

આ બે દિવસની મુલાકાત ભારત–રશિયા સંબંધોમાં નવી ઉર્જા લઈને આવશે. વૈશ્વિક તણાવ, આર્થિક પડકારો અને રક્ષા ક્ષેત્રમાં વધતી માંગ વચ્ચે આ મુલાકાત બંને દેશો માટે વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે.