જાપાનના અર્થતંત્રમાંથી મહત્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. જાપાનની સેન્ટ્રલ બેંક (Bank of Japan) એ વ્યાજદરમાં મોટા પ્રમાણમાં વધારો કરવાની જાહેરાત કરી છે, જે છેલ્લા 30 વર્ષના રેકોર્ડને તોડે છે. બેંકે બેન્ચમાર્ક વ્યાજદરમાં 0.25 ટકા વધારો કરીને તેને 0.75 ટકા પર પહોંચી આપી દીધું છે. આ પગલાથી જાપાનમાં દાયકાઓથી ચાલી આવતી 'ઝીરો પર્સન્ટ' વ્યાજની નીતિનો અંત આવ્યો છે.

ઝીરો વ્યાજના યુગનું સમાપ્તિ

જાપાનમાં લાંબા સમયથી લોન મેળવવી ખૂબ જ સસ્તી હતી, જેને કારણે ગ્રાહકો અને ઉદ્યોગસાહસિકો માટે ઉધાર સરળતા પૂર્વક મળતો હતો. પરંતુ હવે વ્યાજદરમાં વધારો થવાને કારણે લોન લેવાની પડતર કિંમત વધી જશે. આ નિર્ણય 1995 પછીનો સૌથી મોટો નીતિગત ફેરફાર માનવામાં આવે છે અને જાપાનના સામાન્ય લોકો, ઉદ્યોગો અને રોકાણકારો માટે મહત્વપૂર્ણ અસર ઉભી કરી શકે છે.

 

વિશેષજ્ઞોની વ્યાખ્યા અને કારણ

જાપાનની નવી સરકાર અને વડાપ્રધાન સનાએ તાકાઈચી હેઠળ લેવામાં આવેલા આ પગલાથી દેશમાં વધી રહેલી મોંઘવારી (Inflation) ને નિયંત્રિત કરવાનો પ્રયાસ છે. નિષ્ણાતો વર્ષોથી અનુમાન લગાવી રહ્યા હતા કે ટૂંકા ગાળાના વ્યાજદરોમાં વધારો થવાનો છે. આ પગલાથી જાપાનમાં કન્ઝ્યુમર ખર્ચ પર નિયંત્રણ આવશે અને યેન મજબૂત થઈ શકે છે. જો કે, વૈશ્વિક સ્તરે આ પગલાની અસર પણ નોંધાઈ શકે છે.

 

જાપાનમાં વ્યાજદર વધારાનો અર્થવિષયક પ્રભાવ

જાપાનના વ્યાજદરમાં વધારો, ખચચાળા ક્રિપ્ટોકરન્સી માર્કેટ, ફોરેક્સ અને વૈશ્વિક શેરબજારો પર સીધો પ્રભાવ પાડી શકે છે. ખાસ કરીને કેરી ટ્રેડ (Carry Trade) પર તેની અસર જોવા મળી શકે છે. જ્યાં નાણાકીય સંસ્થાઓ ઓછા વ્યાજના દેશમાંથી રૂપિયા ઉધાર લઈ વધુ વ્યાજવાળા બજારમાં રોકાણ કરે છે, ત્યાં હવે યેન મજબૂત થવાથી આ ટ્રેડની દિશા બદલાઈ શકે છે. જેના કારણે વિદેશી બજારોમાં વેચવાલી (Sell-off) જોવા મળી શકે છે.

 

ભારત સહિત વૈશ્વિક બજારો પર અસર

જાપાનનો આ નીતિગત ફેરફાર ભારત સહિત વિશ્વભરના શેરબજારો માટે મહત્વપૂર્ણ છે. અમેરિકાની ડોલર-યેનની કિંમત, યુરો અને અન્ય મજબૂત ચલણોની કિંમતો, તથા ભારતીય શેરબજારમાં પણ આનો સીધો પ્રભાવ જોવા મળશે. ભારતીય રોકાણકારો અને મિડ-માર્ગ કંપનીઓ માટે લોન અને ક્રેડિટની કિંમતોમાં ફેરફાર, રોકાણની યોજનાઓ અને બજાર પર વોલેટિલિટી વધારવા શક્ય છે.

ગવર્નર કાઝુઓ ઉએદા દ્વારા સ્પષ્ટતા

જાપાનના સેન્ટ્રલ બેંકના ગવર્નર કાઝુઓ ઉએદા આજે બપોરે પ્રેસ કોન્ફરન્સ યોજશે. જેમાં તેઓ આ ઐતિહાસિક વધારા પાછળના કારણો, તેની અભિગમ અને ભવિષ્યની નીતિ અંગે વિશેષ માહિતી આપશે. વૈશ્વિક રોકાણકારો અને મિડિયા માટે આ સમાચાર ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તેને આધારે વૈશ્વિક બજારોની દિશા બદલાઈ શકે છે.

 

જાપાનની અર્થવ્યવસ્થા અને લોનનું ભાવિ

જાપાનની અર્થવ્યવસ્થા વિશાળ વ્યાપારી અને નિકાસ કેન્દ્ર તરીકે વિશ્વમાં મહત્વ ધરાવે છે. આ પ્રકારના વ્યાજદરમાં વધારો, લોન લેવા માંગતા નાગરિકો, SMEs અને મોટાભાગના ઉદ્યોગ માટે ખર્ચમાં વધારો કરશે. લોનની ગેરમુલ્ય અને મોંઘવારીના કારણે યુદ્ધના વ્યવસાય, ગૃહણિગણના ખર્ચ, અને નવી નિકાસ યોજનાઓ પર અસર પડી શકે છે.

 

લાંબા ગાળાનો દૃષ્ટિકોણ

વિશ્વની અનેક અર્થવ્યવસ્થાઓ સાથે જોડાયેલા જાપાનના બજારોમાં વ્યાજદર વધારાના પગલાની અસર લાંબા ગાળે રોકાણ, નિકાસ, અને વૈશ્વિક વેપાર પર નોંધાઈ શકે છે. આ પગલાથી યેન મજબૂત થશે, જો કે ટૂંકા ગાળામાં કેટલાક માર્કેટ સેક્ટર્સમાં ઊંચ-નીચ જોવા મળી શકે છે.

જાપાનમાં વ્યાજદરમાં 30 વર્ષનો રેકોર્ડ તૂટવો માત્ર સ્થાનિક જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા માટે મહત્વપૂર્ણ સમાચાર છે. ભારત સહિત વિશ્વભરના શેરબજારો, ફોરેક્સ, ક્રિપ્ટોકરન્સી અને લોન માર્કેટ પર આનો સીધો પ્રભાવ જોવા મળશે. રોકાણકારો, નાણાકીય સંસ્થાઓ અને મિડિયા માટે આ સમાચાર મહત્ત્વપૂર્ણ સૂચક છે. ગવર્નર કાઝુઓ ઉએદા દ્વારા વધુ સ્પષ્ટતા આવ્યા બાદ, વૈશ્વિક બજારની દિશા વધુ પરિપૂર્ણ રીતે નક્કી થઈ શકે છે.