ભારતમાં ઇન્ટરનેટ યુઝર્સ માટે મોટી ખુશખબર સામે આવી છે. હવે વાઈ-ફાઈની ઝડપને લઈને થતી ફરિયાદો ટૂંક સમયમાં ભૂતકાળ બની શકે છે. દૂર સંચાર વિભાગ (DoT) દ્વારા લેવામાં આવેલા એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયથી દેશમાં ઇન્ટરનેટ ઉપયોગની દુનિયામાં મોટો ફેરફાર થવાનો છે. સરકારે 6 ગીગાહર્ટ્ઝ બેન્ડની 500 મેગાહર્ટ્ઝ ફ્રીક્વન્સીને લાયસન્સની બાંધછોડમાંથી મુક્ત કરી દીધી છે, જેનો સીધો લાભ કરોડો સામાન્ય ઇન્ટરનેટ યુઝર્સને મળશે.

ગયા વર્ષના મે મહિનાથી આ મુદ્દે પ્રક્રિયા ચાલી રહી હતી અને હવે અંતિમ અધિસૂચના બહાર પડતાં આ નિર્ણય અમલમાં આવ્યો છે. સરકારના આ પગલાથી ઘર, ઓફિસ અને જાહેર સ્થળોએ વપરાતા વાઈ-ફાઈ નેટવર્ક વધુ ઝડપી, સ્થિર અને વિશ્વસનીય બનશે. ટેક્નોલોજી જાણકારો આ નિર્ણયને “ઇન્ટરનેટના ટ્રાફિક જામને ખતમ કરનાર” ગણાવી રહ્યા છે.

અધિસૂચના અનુસાર 5925 MHz થી 6425 MHz વચ્ચેના 6 GHz બેન્ડને લો-પાવર વાયરલેસ એક્સેસ સિસ્ટમ માટે લાયસન્સ ફ્રી બનાવવામાં આવ્યો છે. એટલે કે હવે આ ફ્રીક્વન્સીનો ઉપયોગ કરવા માટે કોઈ અલગ પરવાનગી લેવાની જરૂર રહેશે નહીં. આ નિર્ણય એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે ટેક કંપનીઓ અને ટેલિકોમ કંપનીઓ વચ્ચે લાંબા સમયથી ખેંચતાણ ચાલી રહી હતી.

એક તરફ એપલ, મેટા, એમેઝોન અને ઇન્ટેલ જેવી વૈશ્વિક ટેક કંપનીઓ સમગ્ર 6 GHz સ્પેક્ટ્રમને અનલાયસન્સ્ડ કરવાની માગ કરી રહી હતી, જ્યારે બીજી તરફ રિલાયન્સ જિયો જેવી ટેલિકોમ કંપનીઓનું કહેવું હતું કે આ સ્પેક્ટ્રમની હરાજી થવી જોઈએ. અંતે સરકારે મધ્યમ રસ્તો અપનાવીને 500 MHz ફ્રીક્વન્સી મુક્ત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે, જેથી સામાન્ય લોકો સુધી ટેક્નોલોજીનો સીધો લાભ પહોંચી શકે.

આ નિર્ણયનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે અત્યાર સુધી વપરાતા 2.4 GHz અને 5 GHz વાઈ-ફાઈ બેન્ડ પરનો ભાર ઘટશે. હાલમાં ઘરો અને ઓફિસોમાં એકસાથે અનેક ડિવાઈસ જોડાતા જ ઈન્ટરનેટની સ્પીડ ઘટી જાય છે. ખાસ કરીને એપાર્ટમેન્ટ્સ અને ભીડભાડવાળા વિસ્તારોમાં એક જ ફ્રીક્વન્સી પર ઘણા નેટવર્ક હોવાથી સિગ્નલમાં અવરોધ આવે છે. હવે 6 GHz બેન્ડ ઉપલબ્ધ થતાં આ સમસ્યા મોટા ભાગે દૂર થશે.

નવા બેન્ડના કારણે વાઈ-ફાઈ પર પણ ફાઈબર કેબલ જેવી ઝડપનો અનુભવ મળશે. ડાઉનલોડ અને અપલોડ સ્પીડ વધુ થશે, લેટન્સી ઘટશે અને કનેક્શન વધુ સ્થિર રહેશે. ખાસ કરીને ઓનલાઈન ગેમિંગ કરનારાઓ, હાઈ-ડેફિનેશન અને 4K-8K વિડિયો સ્ટ્રીમિંગ કરનારાઓ તથા વર્ક ફ્રોમ હોમ કરનારાઓ માટે આ નિર્ણય ગેમચેન્જર સાબિત થશે.

આ સાથે ભારતમાં વાઈ-ફાઈ 6E અને વાઈ-ફાઈ 7 જેવી નવી પેઢીની ટેક્નોલોજીનો રસ્તો પણ સાફ થયો છે. વાઈ-ફાઈ 7 અત્યંત ઊંચી સ્પીડ, ઓછી વિલંબતા અને વધુ ડિવાઈસ સપોર્ટ માટે જાણીતું છે. આગામી વર્ષોમાં જ્યારે આ ટેક્નોલોજી વ્યાપક થશે, ત્યારે ભારત ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં વૈશ્વિક સ્તરે મજબૂત સ્થાન મેળવી શકશે.

સ્માર્ટ હોમ્સ માટે પણ આ નિર્ણય વરદાન સમાન છે. હવે ઘરમાં સ્માર્ટ ટીવી, મોબાઇલ, લેપટોપ, સીસીટીવી કેમેરા, સ્માર્ટ લાઇટ્સ અને અન્ય IoT ડિવાઈસ એકસાથે જોડાયેલા હોવા છતાં નેટવર્ક ધીમું નહીં પડે. ઓફિસો, મોલ, એરપોર્ટ અને સ્ટેડિયમ જેવા જાહેર સ્થળોએ પણ સૈકડો લોકો એકસાથે હાઈ-સ્પીડ ઈન્ટરનેટનો ઉપયોગ સરળતાથી કરી શકશે.

ટેક્નોલોજી નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ નિર્ણય માત્ર હાલની 5G સેવાઓને મજબૂતી આપશે એટલું જ નહીં, પરંતુ ભારતને ભવિષ્યની 6G ટેક્નોલોજી માટે પણ તૈયાર કરશે. સાથે જ, સ્વદેશી બ્રોડબેન્ડ સાધનો બનાવતી કંપનીઓને નવી તકો મળશે અને તેઓ વૈશ્વિક બજારમાં સ્પર્ધા કરી શકશે.

આ રીતે, સરકારના એક નિર્ણયથી ઇન્ટરનેટની દુનિયામાં મોટો બદલાવ આવવાનો છે. ઝડપ, સ્થિરતા અને ક્ષમતા—ત્રણે ક્ષેત્રોમાં સુધારો થતાં સામાન્ય યુઝર્સનો ડિજિટલ અનુભવ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ જશે. હવે ખરેખર એવું કહી શકાય કે ભારત રોકેટની ઝડપ જેવા વાઈ-ફાઈ તરફ એક મોટું પગલું ભરી રહ્યું છે.