રાજકોટ શહેરમાં વધતી જતી પાણીની કટોકટી વચ્ચે હવે સૌની યોજના હેઠળ નર્મદા પાણી આપવા માટે તાત્કાલિક માંગ ઉઠી છે. શહેરની પાણી સમસ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને રાજકોટ મહાનગરપાલિકા દ્વારા સરકાર સમક્ષ રજૂઆત કરવામાં આવી છે કે સૌરાષ્ટ્ર બ્રાન્ચ કેનાલનું કામ શરૂ થાય તે પહેલાં યોગ્ય આયોજન કરાય અને રાજકોટને પૂરતું પાણી ફાળવવામાં આવે. હાલ સ્થિતિ એવી છે કે શહેરમાં નાગરિકોને રોજ માત્ર 20 મિનિટ માટે જ પાણી વિતરણ કરવામાં આવી રહ્યું છે, જેનાથી જનજીવન પર ગંભીર અસર પડી રહી છે.

રાજકોટની જીવાદોરી સમાન આજી અને ન્યારી ડેમ પર શહેરનો મોટાભાગનો આધાર છે. પરંતુ ઓછા વરસાદ, વધતી વસ્તી અને વધતી જરૂરિયાતોને કારણે આ બંને ડેમમાં ઉપલબ્ધ પાણી ઝડપથી ઘટી રહ્યું છે. આ પરિસ્થિતિમાં મનપા દ્વારા માંગ કરવામાં આવી છે કે 1 જાન્યુઆરી સુધીમાં ઓછામાં ઓછું 3150 MCFT પાણી સૌની યોજના મારફતે આપવામાં આવે, જેથી ઉનાળામાં પાણીની ગંભીર કટોકટી સર્જાય નહીં.

ગુજરાત રાજ્યમાં નર્મદા નદી આધારિત કેનાલ નેટવર્કને રાજ્યની જીવનરેખા તરીકે જોવામાં આવે છે. સમગ્ર રાજ્યમાં નર્મદા કેનાલ નેટવર્ક 74,626 કિલોમીટરથી વધુ વિસ્તાર ધરાવે છે. તેમાં 458 કિલોમીટર લાંબી મુખ્ય નહેર અને 38 શાખા નહેરોનો સમાવેશ થાય છે. આ વિશાળ નેટવર્ક દ્વારા રાજ્યના 131 નગરો અને 9,600થી વધુ ગામોને પીવાનું પાણી તેમજ આશરે 18 લાખ હેક્ટર વિસ્તારમાં સિંચાઈની સુવિધા ઉપલબ્ધ થઈ છે.

સૌરાષ્ટ્ર માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ ગણાતી સૌરાષ્ટ્ર શાખા નહેર મહેસાણા જિલ્લાના કડીથી શરૂ થઈને સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના ભોગાવો-2 ધોળીધજા ડેમ સુધી 104.46 કિલોમીટર સુધી વિસ્તરેલી છે. આ નહેર મારફતે ગુજરાત વોટર સપ્લાય એન્ડ સ્યુઅરેજ બોર્ડ (GWSSB), ગુજરાત વોટર ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર લિમિટેડ (GWIL), નગરપાલિકાઓ તથા સૌની યોજના હેઠળ વિવિધ શહેરો અને ગામોમાં પાણી પહોંચાડવામાં આવે છે.

હાલ સુરેન્દ્રનગર મહાનગરપાલિકાને ધોળીધજા ડેમ મારફતે 40 MLD પાણી ફાળવવામાં આવ્યું છે, જ્યારે GWIL માટે 550 MLD અને 1050 MLD જેટલો મોટો જથ્થો નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યો છે. આ સંજોગોમાં રાજકોટ માટે પૂરતું પાણી સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે તેવી માંગ વધુ તીવ્ર બની છે. રાજકોટના નાગરિકો અને પ્રતિનિધિઓનું માનવું છે કે જ્યારે નર્મદા નેટવર્ક દ્વારા રાજ્યના અનેક વિસ્તારોને પૂરતું પાણી મળી રહ્યું છે, ત્યારે સૌરાષ્ટ્રના મહત્વના શહેર રાજકોટને પાણી માટે સંઘર્ષ કરવો ન પડે.

મનપા અધિકારીઓએ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો સમયસર સૌની યોજના હેઠળ પાણી ફાળવવામાં નહીં આવે, તો આવનારા ઉનાળામાં પરિસ્થિતિ અત્યંત ગંભીર બની શકે છે. ઉદ્યોગો, વેપાર, આરોગ્ય સેવાઓ અને સામાન્ય નાગરિક જીવન પર તેની સીધી અસર પડશે. તેથી, સૌરાષ્ટ્ર બ્રાન્ચ કેનાલનું કામ શરૂ થાય તે પહેલાં જ પાણી વિતરણ અંગે સ્પષ્ટ રોડમૅપ તૈયાર કરવાની જરૂર હોવાનું મનપાએ જણાવ્યું છે.

રાજકોટ શહેરના ભવિષ્યને ધ્યાનમાં રાખીને સરકાર તાત્કાલિક પગલાં લે અને આજી-ન્યારી ડેમને સૌની યોજના મારફતે ભરવામાં આવે તેવી અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. જો યોગ્ય આયોજન સાથે નર્મદા પાણીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે, તો રાજકોટને લાંબા ગાળે પાણીની સમસ્યામાંથી રાહત મળી શકે અને શહેરનો વિકાસ પણ અવરોધ વિના આગળ વધી શકે.