વડાપ્રધાન Narendra Modi આજે બપોરે ગુજરાતના પ્રવાસે આવી રહ્યા છે, જ્યાં તેઓ સાણંદ ખાતે Micron Technologyની અદ્યતન ATMP (Assembly, Testing, Marking and Packaging) સેમીકન્ડકટર સુવિધાનું ઉદ્ઘાટન કરશે. આ પ્રોજેક્ટ ભારત માટે સેમીકન્ડકટર ક્ષેત્રે ઐતિહાસિક છલાંગ સમાન માનવામાં આવી રહ્યો છે. સાણંદમાં વડાપ્રધાનના આગમન નિમિત્તે ભવ્ય રોડ-શોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે, જેને લઈને સમગ્ર વિસ્તારમાં ઉત્સાહનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે.

સાણંદ સ્થિત માઇક્રોન સેમીકન્ડકટર ટેક્નોલોજી ઇન્ડિયા પ્રાઇવેટ લિમિટેડ દ્વારા અંદાજે રૂ. 22,516 કરોડનું વિશાળ રોકાણ કરવામાં આવ્યું છે. આ સુવિધામાં SSD અને RAM સહિતની અદ્યતન મેમરી ચીપ્સનું ઉત્પાદન થશે. પ્લાન્ટ પૂર્ણ ક્ષમતા સાથે કાર્યરત બન્યા પછી આશરે 5000 લોકોને સીધી અને પરોક્ષ રોજગારી ઉપલબ્ધ થશે. આ સાથે જ દેશની પહેલી ‘મેડ ઇન ઇન્ડિયા’ મેમરી ચીપ ગુજરાતમાંથી તૈયાર થવા જઈ રહી છે, જે રાજ્ય માટે ગૌરવની વાત છે.

આ સેમીકન્ડકટર યુનિટ પ્રોજેક્ટનું ભૂમિપૂજન સપ્ટેમ્બર 2023માં થયું હતું. તે India Semiconductor Mission (ISM) હેઠળ મંજૂર થયેલ પ્રથમ પ્રસ્તાવ હતો. રૂ. 22,500 કરોડથી વધુના કુલ ખર્ચને મંજૂરી મળ્યા બાદ બાંધકામ કામગીરી ઝડપથી હાથ ધરાઈ હતી. હવે આ સુવિધા વ્યાવસાયિક ઉત્પાદન અને શિપમેન્ટ માટે તૈયાર છે, જે ભારતને વૈશ્વિક સેમીકન્ડકટર સપ્લાય ચેઇનમાં મજબૂત સ્થાન અપાવશે.
 

સાણંદનો પ્લાન્ટ સંપૂર્ણ રીતે કાર્યરત થયા બાદ આશરે 5 લાખ ચોરસ ફૂટ જેટલી ક્લીનરૂમ સ્પેસ ધરાવશે. આ કદ તેને વિશ્વના સૌથી મોટા રેઝ્ડ-ફ્લોર ક્લીનરૂમ્સમાં સ્થાન અપાવશે. સેમીકન્ડકટર ઉત્પાદન માટે અત્યંત શુદ્ધ અને નિયંત્રિત વાતાવરણ જરૂરી હોય છે, કારણ કે નાનીથી નાની ધૂળ પણ ચીપના કાર્ય પર અસર કરી શકે છે. આ અદ્યતન સુવિધા આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને હાઇ-પરફોર્મન્સ કમ્પ્યુટિંગ ક્ષેત્રે વધી રહેલી વૈશ્વિક માંગને ધ્યાનમાં રાખીને ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે.

માઇક્રોનના વૈશ્વિક મેન્યુફેક્ચરિંગ નેટવર્કમાંથી તૈયાર થયેલ DRAM અને NAND સેમીકન્ડકટર વેફર્સ અહીં ફિનિશ્ડ મેમરી અને સ્ટોરેજ ઉત્પાદનોમાં પરિવર્તિત કરવામાં આવશે. આ ઉત્પાદનો વૈશ્વિક બજારોમાં ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડવામાં આવશે. એટલે કે, સાણંદમાં તૈયાર થતી ચીપ્સ વિશ્વભરના ટેક્નોલોજી ઉપકરણોમાં ઉપયોગમાં આવશે.

સેમીકન્ડકટર ચીપ બનાવવાની પ્રક્રિયા અત્યંત ટેક્નિકલ અને તબક્કાવાર હોય છે. આ પ્રક્રિયા રેતીમાંથી શરૂ થાય છે. સૌપ્રથમ રેતીમાંથી શુદ્ધ સિલિકોન અલગ કરવામાં આવે છે. પછી આ સિલિકોનને ઓગાળીને સિલિન્ડર આકાર આપવામાં આવે છે, જેને ‘ઇનગોટ’ કહેવાય છે. આ ઇનગોટને પાતળી પ્લેટ્સમાં કાપવામાં આવે છે, જેને ‘વેફર્સ’ કહેવામાં આવે છે.

ફેબ્રિકેશન પ્લાન્ટમાં આ વેફર્સ પર ઇલેક્ટ્રિક પેટર્ન પ્રિન્ટ કરવામાં આવે છે અને તેમાં અનેક લેયર્સ ઉમેરવામાં આવે છે. ફોટોલિથોગ્રાફી જેવી અદ્યતન ટેક્નોલોજી દ્વારા વેફર્સ પર ટ્રાન્ઝિસ્ટર્સ બનાવવામાં આવે છે, જેના આધારે મેમરી ચીપ કાર્ય કરે છે. ત્યારબાદ વેફર્સને નાના ચોરસ ટુકડાઓમાં કાપીને ‘ચીપ’ તૈયાર થાય છે.

આ તૈયાર ચીપ્સ ATMP પ્લાન્ટમાં પહોંચે છે, જ્યાં પ્રથમ તેની એસેમ્બલી કરવામાં આવે છે. પછી તેની સ્પીડ, મેમરી ક્ષમતા અને કામગીરીનું કડક પરીક્ષણ કરવામાં આવે છે. ગુણવત્તા ચકાસણી પૂર્ણ થયા બાદ ચીપ્સનું માર્કિંગ અને અંતિમ પેકેજિંગ કરવામાં આવે છે, જેથી તે બજારમાં વેચાણ માટે તૈયાર બને. સાણંદ પ્લાન્ટમાં ઇન્ટિગ્રેટેડ સર્કિટ પેકેજ, મેમરી મોડ્યુલ્સ અને સોલિડ સ્ટેટ ડ્રાઇવ્સનું ઉત્પાદન કરવામાં આવશે.

આ પ્રોજેક્ટ માત્ર એક ઉદ્યોગ એકમ નહીં પરંતુ ભારતની ટેક્નોલોજી આત્મનિર્ભરતા તરફનું મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. વૈશ્વિક સ્તરે સેમીકન્ડકટરનું વ્યૂહાત્મક મહત્વ વધતા ભારત માટે આ ક્ષેત્રે સ્વાવલંબન જરૂરી બન્યું હતું. સાણંદમાં માઇક્રોનની સુવિધા શરૂ થવાથી ગુજરાત હાઇ-ટેક મેન્યુફેક્ચરિંગ હબ તરીકે વધુ મજબૂત બનશે અને દેશની અર્થવ્યવસ્થાને નવી દિશા મળશે.

વડાપ્રધાનના હસ્તે થનાર આ ઉદ્ઘાટન ભારતના ઔદ્યોગિક વિકાસના નવા અધ્યાયની શરૂઆત તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે. રોજગારી, ટેક્નોલોજીકલ પ્રગતિ અને વૈશ્વિક બજારમાં મજબૂત હાજરી—આ તમામ દૃષ્ટિકોણથી સાણંદની સેમીકન્ડકટર સુવિધા ભારત માટે ગૌરવપૂર્ણ સિદ્ધિ બની રહેશે.