અમેરિકા અને ભારત વચ્ચે વેપાર સંબંધોમાં તીવ્રતા ફરી વધતી જાય છે. અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે હાલમાં વ્હાઈટ હાઉસમાં યોજાયેલ એક બેઠકમાં ભારતનું નામ લઈને ચોખા આયાત પર ટેરિફ વધારવાની સંકેત આપી, જેથી ટ્રેડની સ્થિતિ વધુ જટિલ બની છે. ટ્રમ્પે ભારત અને અન્ય દેશોને ‘ડમ્પિંગ’નો આરોપ લગાવ્યો છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું કે વિદેશી સસ્તા ચોખા અમેરિકાના સ્થાનિક ખેડૂત માટે નુકસાનકારક છે.

🇺🇸 ટ્રમ્પની ધમકી: ચોખા પર ટેરિફ?

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જણાવ્યું છે કે, અમેરિકા પોતાના ખેડૂતોની સુરક્ષા માટે સસ્તા વિદેશી ચોખા પર ઉચ્ચ ટેરિફ લગાવવાની તૈયારી કરી રહ્યો છે. તેમણે સીધા જણાવ્યું કે, ભારત, થાઈલેન્ડ અને ચીન દ્વારા ચોખાનું ‘ડમ્પિંગ’ કરાતા સ્થાનિક બજારમાં અમેરિકાના ખેડૂત નુકસાનીનો સામનો કરી રહ્યા છે.

બેઠકમાં ઉપસ્થિત CEO મેરિલ કેનેડીએ કહ્યું, “ભારત, થાઈલેન્ડ અને ચીન સૌથી વધુ ચોખાનું ડમ્પિંગ કરે છે. અમારે સ્થાનિક ચોખાના ભાવને સુરક્ષિત રાખવા માટે પગલાં લેવું જરૂરી છે.”

ટ્રમ્પે જવાબ આપતા કહ્યું, “આવુ કરનારા દેશો દગો આપી રહ્યા છે. ડમ્પિંગ ન થવું જોઈએ. શું ભારતને ચોખામાં કોઈ છૂટ આપી છે?”.
આ પ્રશ્નનો જવાબ સ્કોટ બેસેન્ટ, અમેરિકાના ટ્રેઝરી સેક્રેટરીએ આપ્યો કે, “ના, સર. અમે હજુ વેપાર સોદા પર કામ કરી રહ્યા છીએ.”

ડમ્પિંગનો આરોપ અને સબસિડી મુદ્દો

બેઠકમાં CEO કેનેડીએ જણાવ્યું કે ભારત ગેરકાયદે સબસિડીથી ચોખા ઉદ્યોગ ચલાવી રહ્યું છે. તેઓના દાવા અનુસાર, સબસિડીના કારણે ભારતની ચોખા અતિ સસ્તા ભાવમાં વિશ્વ બજારમાં મોકલાઈ રહ્યા છે, જે અમેરિકાના ખેડૂતો માટે અણગમો બન્યું છે.

ટ્રમ્પે આ પર પ્રતિક્રિયા આપી અને પુછ્યું, “કયા કયા દેશો આવું કરી રહ્યા છે? ભારત… પછી બીજો કયો દેશ છે?”. આ નિવેદન ભારત માટે સ્પષ્ટ ચેતવણીરૂપ છે કે જો આ સમસ્યા સમાધાન ન થાય, તો ઉંચા ટેરિફના પગલાં લેવામાં આવી શકે છે.

ભારત-અમેરિકા વેપાર ડીલ પર અસર

ભારત અને અમેરિકાના વચ્ચે ચાલી રહેલા વેપાર સંવાદમાં આ મામલો ઝેરો-ટોલરન્સ સિગ્નલ આપે છે. વિદેશી ચોખા પર ટેરિફ વધારવા અંગેના આ સંકેત, ચાલુ વેપાર સોદા પર ભારતની સ્થિતિને વધારે જટિલ બનાવી શકે છે.

હાલમાં ભારતનો મોટો નિકાસ બજાર અમેરિકામાં છે, ખાસ કરીને ચોખા, હાથી, ટેક્સટાઈલ અને ઓઈલ ઉત્પાદનો. જો ચોખા પર ટેરિફ લાગશે, તો તેનો સીધો અસર કિસાન અને ચોખા નિકાસકાર પર પડશે.

🇮🇳 કેન્દ્ર સરકારની સ્થિતિ શું હશે?

ભારતની કેન્દ્ર સરકાર છેલ્લા ઘણા વખતથી વૈશ્વિક વેપારની સમસ્યાઓને સાંભળતી રહી છે, પરંતુ ટ્રમ્પની તાજી ધમકી ચોખા મુદ્દે વધુ ગંભીર બની છે. અગાઉ ટ્રમ્પે ભારત પર ક્રૂડ ઓઈલ આયાત માટે 50% ટેરિફ લગાવવાની ધમકી આપી હતી.
આ ટેરિફનું સમાધાન હજુ સુધી ન થઈ શક્યું છે, અને હવે ચોખા મુદ્દે નવા ટેરિફના સંકેત સાથે ભારત-અમેરિકા વેપાર સોદા પર ટેન્શન વધતું જાય છે.

વિશેષજ્ઞો માને છે કે ભારતને વાણિજ્યિક ધોરણે ડમ્પિંગનો જવાબ આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર આપવો પડશે, અને જરૂર પડશે તો WTOની મદદ લેવી પડશે. આ સાથે, નિકાસકારો અને ખેડૂતોએ પણ સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે, કારણ કે ટેરિફ લાગવાથી નિકાસના ભાવમાં ઘટાડો થવાની સંભાવના છે.

વૈશ્વિક બજારમાં અસર

ભારતની ચોખા નિકાસ વિદેશી બજારમાં નોંધપાત્ર છે. અમેરિકામાં ચોખા માટેનું બજાર સૌથી મોટું છે. જો ટેરિફ વધે, તો:

• અમેરિકામાં ભારતની ચોખાની માંગ ઘટી શકે
• સ્થાનિક ભારતીય નિકાસકારોને નુકસાન
• વૈશ્વિક બજારમાં ચોખાના ભાવમાં ભટકાવા
• સ્થાનિક ખેડૂતો માટે માર્કેટ સિક્યોરિટી હાંસલ કરવી મુશ્કેલ

વિશેષજ્ઞો માને છે કે ટ્રમ્પની આ યોજના બજારમાં સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે કે અંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર સુનિશ્ચિત કરવા માટે ટેરિફ હથિયારનો ઉપયોગ થાય છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ભારતના નામે ચોખા ટેરિફની ધમકી, ભારત-અમેરિકા વેપાર સંબંધો માટે મહત્વપૂર્ણ વિષય બની શકે છે. ટ્રેડમાં ન્યાય અને ફાળવણી જાળવવા માટે કેન્દ્ર સરકાર, નિકાસકારો અને કિસાનો માટે વાસ્તવિક વ્યવસાયિક સ્ટ્રેટેજી જરૂરી છે.

આ ટેરિફની શક્યતા નિકાસકારો માટે ચિંતાજનક છે, પણ વૈશ્વિક વેપારના નિયમો અનુસાર WTO અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર સોદામાંથી માર્ગ શોધી શકાય છે. ભારતની કેન્દ્ર સરકારની આગળની કામગીરી, ટ્રમ્પની ધમકી અને માર્કેટના પ્રતિક્રિયાઓ પર નિર્ભર રહેશે, કે આ વિવાદ કેવી રીતે સમાપ્ત થાય.