ગત વર્ષ ગુજરાતમાં કમોસમી વરસાદે ખેડૂતો માટે ભારે તબાહી મચાવી હતી. જુલાઇ-ઓગસ્ટ 2024 દરમિયાન આવતા અતિ વરસાદ અને માવઠાના કારણે રાજ્યના અનેક હિસ્સામાં પાક નષ્ટ થયો અને ખેડૂતોને ભારે આર્થિક નુકશાનનો સામનો કરવો પડ્યો. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્ય સરકારે કુલ 1769 કરોડ રૂપિયાનું કૃષિ રાહત પેકેજ જાહેર કર્યું હતું, પરંતુ અફસોસ, અત્યાર સુધીમાંથી માત્ર 1269 કરોડ રૂપિયાની સહાય જ ખેડૂતો સુધી પહોંચાડી છે, જ્યારે બાકી 500 કરોડ હજુ પણ બાકી છે.

ખેડૂત આગેવાનોનું કહેવું છે કે, જ્યારે ખેડૂતોના ઘરોમાં પરિસ્થિતિ ખરાબ છે અને પાકને નષ્ટ થતા રોજગારીમાં અને આવકમાં ઘટાડો થયો છે, ત્યારે રાજ્ય સરકાર દ્વારા આપવામાં આવતી આ સહાય મોંઘવારી અને ખર્ચ ભરવાના માટે પૂરતી સહાય નથી પહોંચી રહી. આ પેકેજ રાજ્યના ખેડૂતો માટે મોટી રાહત હોવાની છબી દર્શાવતી હતી, પરંતુ બાકીના 500 કરોડ રૂપિયાનું વિલંબ ખેડૂત સમાજમાં અસંતોષ ફેલાવ્યું છે.

ગૃહેલુ ખેડૂતો અને ખેતી જોડાયેલા પરિવારો માટે છેલ્લા કેટલાંક વર્ષથી વરસાદનું પેટર્ન બદલાયું છે. ચોમાસામાં અતિવૃષ્ટિ થતા ખેડૂતોને પાક નુકશાનનો વારો વધી રહ્યો છે. 2024ના માવઠામાં રાજ્યના 42 લાખ હેક્ટરમાં પાકને નુકશાન પહોંચ્યું, અને 16,500 જેટલા ગામડાઓ પર અસર પડી. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્ય સરકારે પ્રથમ તબક્કામાં જુલાઈ 2024માં 319 કરોડ રૂપિયાનું કૃષિ રાહત પેકેજ જાહેર કર્યું, અને ત્યારબાદ ઓગસ્ટ 2024માં વધુ 1450 કરોડ રૂપિયાનું રાહત પેકેજ જાહેર કર્યું.

ખેડૂત આગેવાનો આ મુદ્દે આક્ષેપ કરે છે કે, રાજ્ય સરકારે પેકેજ જાહેર તો કર્યું પરંતુ લાભાર્થી ખેડૂતોને સમયસર આર્થિક સહાય નથી આપવામાં આવી. તેઓ સરકારે જાહેર કરેલા પેકેજના લાભપ્રાપ્તિ અંગે વિગતો પણ જાહેર કરવી જોઈએ. વધુમાં, આ વખતે રાજ્ય સરકારે અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો 10,000 કરોડ રૂપિયાનો કૃષિ સહાય પેકેજ જાહેર કર્યો છે, જેમાં અત્યાર સુધી 10 લાખ ખેડૂતોએ અરજી કરી છે. 29 નવેમ્બરે અરજી કરવાની છેલ્લી તારીખ છે, પરંતુ અરજી પ્રક્રિયા ગોકળગાય ગતિએ ચાલી રહી છે.

અરજી પ્રક્રિયામાં આવતા વિસંગતતા અને સર્વર ડાઉન થવાની ફરિયાદો ખેડૂતોમાં ચિંતા ફેલાવી રહી છે. ઘણા ખેડૂતોને ડોક્યુમેન્ટની વિસંગતતા, ઓનલાઇન અરજી કરતી વખતે તકનીકી સમસ્યા જેવી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો છે. 54 લાખથી વધુ ખેડૂતો ધરાવતી રાજ્યમાં, કેટલાં ખેડૂતોને લાભ મળશે તે અંગે હજુ સુધી સ્પષ્ટતા નથી.

ખેડૂત આગેવાનોનો મંતવ્ય છે કે, ખેડૂતોના સમયસર સહાય ન મળવી તેની ભેદભાવ અને ન્યાય વિરુદ્ધ છે. પાક નુકશાનના કારણે આર્થિક રીતે નબળા પડેલા ખેડૂતોએ લોન ભરવી, બીજ ખરીદવી અને આવક વાપરવી મુશ્કેલ બની છે. જો રાહત સમયસર ન મળે તો પાક સીઝન માટે તેમને ભવિષ્યમાં પણ ગંભીર નાણાકીય અસર થઈ શકે છે.

વિશ્વસનીય માહિતી મુજબ, રાજ્યમાં પાક નુકશાનને પહોંચી વળવા સરકારની તરફથી જાહેરાત કરેલી આર્થિક સહાય ખેડૂતો માટે મહત્વપૂર્ણ છે, પરંતુ વિલંબ અને અનિશ્ચિતતા ખેડૂતોમાં અસંતોષ વધારતી રહી છે. ખેડૂતો તેમજ આગેવાનોએ સરકારને વિનંતી કરી છે કે, બાકી 500 કરોડનું વળતર જલ્દીથી ચુકવવામાં આવે અને લાભાર્થી ખેડૂતોની યાદી જાહેર કરવી જરૂરી છે, જેથી પારદર્શિતા સાથે સહાય પહોંચે.

રાજ્ય સરકાર માટે મહત્વપૂર્ણ છે કે ખેડૂતોને તેમના નુકશાનનો સમાધાન સમયસર મળી શકે, નહીં તો કૃષિ ક્ષેત્રની સ્થિતિ વધુ નબળી બની શકે. વિલંબથી ન માત્ર ખેડૂતોમાં અસંતોષ ફેલાય છે, પરંતુ પાક ઉત્પાદન અને આવક પર પણ નકારાત્મક અસર થાય છે.