દિવાળી બાદ પહેલીવાર સોના અને ચાંદીના ભાવોમાં નોંધપાત્ર વધારો નોંધાયો છે, જેના કારણે બજારમાં ફરી એક વખત ચળવળ જોવા મળી છે. અમદાવાદના સોની બજારમાં 1 ડિસેમ્બરના રોજ સોનાની કિંમત પ્રતિ કિલો ₹1,35,700 સુધી પહોંચી છે. છેલ્લા અનેક દિવસોથી સ્થિર અથવા થોડોક ઘટાડો દર્શાવતા સોના–ચાંદીના બજારે અચાનક જ તેજી પકડી છે, જેના કારણે વેપારીઓ ઉપરાંત ગ્રાહકોમાં પણ ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. ચાંદીના ભાવોમાં પણ ઉછાળો નોંધાયો છે, જે ઉછળીને ₹1,83,500 પ્રતિ કિલો સુધી પહોંચી ગયું છે. બંને કિંમતોમાં ક્રમશઃ રૂ. 7,150 અને રૂ. 7,500નો વધારો આવ્યો છે, જે દિવાળી પછીની સૌથી મોટી એક દિવસીય તેજી ગણાય છે.

સોનાનો બજાર ભારતીયોના જીવન સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલો છે. તહેવારો, શુભ પ્રસંગો અને ખાસ કરીને લગ્નની મોસમમાં સોનાની માંગ હંમેશા વધતી રહે છે. દિવાળી સુધી માંગ ભારે રહેતી હોય છે, પરંતુ દિવાળી બાદ થોડોક વિરામ જોવા મળે છે. જોકે, આ વર્ષે પરિસ્થિતિ થોડોક જુદી છે. દિવાળી પછી પણ સ્થાનિક બજારમાં સોનાની માંગમાં ઘટાડો થયો નથી; 1 ડિસેમ્બરની શરૂઆતમાં શરુ થયેલી લગ્નની સીઝને બજારમાં નવી તેજી લાવી છે. વેપારીઓનું કહેવું છે કે વપરાશકર્તાઓમાં કિંમતો આગળ વધશે તેવી ધારણાને કારણે ખરીદીની દોડ વધુ તેજ થઈ છે.

આ વધારાની પાછળના મુખ્ય કારણોમાં વૈશ્વિક બજારમાં આવેલ ચળવળ પણ મહત્વપૂર્ણ છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાની કિંમતમાં વધારો નોંધાયો છે અને તેનું પ્રત્યક્ષ પ્રભાવ ભારતીય બજારમાં પડે છે. યુએસ ડોલર ઇન્ડેક્સમાં નબળાઈ, જીઓ–પોલિટિકલ તણાવ, અને કેન્દ્રિય બેંકો દ્વારા વધારાની ખરીદી—બધા પરિબળો મળીને સોનાની વૈશ્વિક કિંમતને સપોર્ટ આપી રહ્યા છે. ભારતમાં આયાત આધારિત મૂલ્ય હોવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય ફેરફારો તાત્કાલિક અસર કરે છે. આ જ કારણસર, વૈશ્વિક બજારમાં થયેલી તેજીનો સીધો પ્રભાવ અમદાવાદ સહિત દેશના સોની બજારમાં લાગુ પડ્યો છે.

ચાંદીના ભાવોમાં પણ મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. ચાંદી ઔદ્યોગિક ધાતુ હોવાને કારણે તેની માંગ બે રીતે વધી છે—એક તો જ્વેલરી ક્ષેત્રમાં, અને બીજું ઉદ્યોગોમાં. ખાસ કરીને સોલાર, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને મેડિકલ સાધનોમાં ચાંદીનો ઉપયોગ વધતો જાય છે. આ વધેલી માંગને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચાંદીના ભાવમાં વધારો થવા લાગ્યો છે, જે ભારતીય બજારમાં પણ પ્રતિબિંબિત થયો છે. વર્ષના અંતમાં ઉત્પાદન વધતા ઉદ્યોગોમાં ચાંદીની ખરીદી વધે છે અને આ કારણે રિટેલ માર્કેટમાં પણ ઉતાર–ચઢાવ જોવામાં આવે છે.

સ્થાનિક સોની બજારના વેપારીઓનો દાવો છે કે છેલ્લા 10–12 દિવસમાં ગ્રાહકો તરફથી મળતી પૂછપરછ વધતી જોવા મળી છે. ખાસ કરીને લગ્ન માટેના સોનાના સેટ્સ, રિંગ્સ અને લાઇટવેઇટ જ્વેલરી માટે ગ્રાહકોની વ્હેવદર વધી છે. ઘણા ગ્રાહકોનું માનવું છે કે ભાવ હજી વધુ વધી શકે છે, તેથી તેઓ સમયસર ખરીદી કરતા જોવા મળે છે. આ રશો ખુદ માર્કેટમાં વધુ તેજી લાવવા મદદરૂપ બની રહી છે. વેપારીઓનું પણ માનવું છે કે ડિસેમ્બર અને જાન્યુઆરીમાં લગ્નોની સંખ્યા વધુ હોય છે, જેની સીઝનલ માંગ બજારમાં વધારાનો પ્રેશર બનાવે છે.

નિષ્ણાતોના વિશ્લેષણ મુજબ સોનાની કિંમત આગામી સમયમાં સ્થિર નહીં રહે, પરંતુ વોલેટિલિટી વધતી જવાની શક્યતા છે. વૈશ્વિક આર્થિક પરિસ્થિતિ, અમેરિકન બજારની નીતિઓ, વ્યાજદરનાં ફેરફારો અને રાજકીય પરિસ્થિતિ—આ બધા પરિબળો સોનાના ભાવને સીધી અસર કરે છે. હાલની સ્થિતિને જોતા નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે સોનાનો બજાર આગામી સમયમાં ઉંચા સ્તરે જ રહેવાનો છે. કેટલાક વિશ્લેષકો તો તેને નવા રેકોર્ડ લેવલ સુધી પહોંચવાની શક્યતા પણ દર્શાવી રહ્યા છે. ગ્રાહકો માટે, ખાસ કરીને રોકાણકારો માટે, સોનું હંમેશા સુરક્ષિત રોકાણનું સાધન માનવામાં આવે છે, અને અનિશ્ચિતતા વધતી હોય ત્યારે લોકો સોનું ખરીદવાનું પસંદ કરે છે.

ચાંદી બાબતે પણ વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે તેની કિંમતમાં લાંબા ગાળે તેજી જોવા મળશે, કારણ કે ઉદ્યોગોમાં તેનો ઉપયોગ સતત વધી રહ્યો છે. ખાસ કરીને ગ્રીન એનર્જી ક્ષેત્ર, સોલાર પાવર પ્રોજેક્ટ્સ અને નવી ટેકનોલોજી ચાંદીની માંગને નવા સ્તરે લઈ જાય છે. આવી પરિસ્થિતિમાં, ચાંદીના રોકાણકારો અને વેપારીઓ બંને માટે બજાર અનુકૂળ રહેવાની શક્યતા છે.

આ બધું મળીને કહીએ તો, દિવાળી પછી પહેલીવાર સોના અને ચાંદીના ભાવોમાં આવી તેજી નોંધાઈ છે, જે બજાર માટે મહત્વપૂર્ણ સંકેત છે. એક તરફ ગ્રાહકો માંગ વધારી રહ્યાં છે, બીજી તરફ આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર તેજી બતાવી રહ્યું છે. વેપારીઓનો મત પણ એ જ છે કે લગ્નની મોસમ દરમિયાન આ તેજી ચાલુ રહેશે અને સોનાના ભાવોમાં નજીકના દિવસોમાં ફરી એક વખત વધારો જોવા મળી શકે છે.