નવી દિલ્હી,

દિલ્હી, ઉત્તર પ્રદેશ, રાજસ્થાન અને પશ્ચિમ બંગાળ સહિતના અનેક રાજ્યોમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદની ચેતવણી 

દેશમાંથી ચોમાસાની વિદાયનો સમય નજીક આવી રહ્યો છે ત્યારે હવામાનમાં ફરી એકવાર નાટકીય પલટો જોવા મળી રહ્યો છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD)ના તાજેતરના બુલેટિન અનુસાર, ચોમાસું સંપૂર્ણપણે પાછું ખેંચાય તે પહેલાં દેશના અનેક રાજ્યોમાં ફરી એકવાર મેઘરાજા મન મૂકીને વરસી શકે છે, જેને લઈને વ્યાપક એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે.

હવામાન વિભાગની આગાહી મુજબ, દેશના અંદાજે 18 થી 22 જેટલા રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં ચોમાસાની વિદાય ટાણે વરસાદનો તોફાની દોર ફરી શરૂ થયો છે. ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર, દિલ્હી-એનસીઆર, રાજસ્થાન, મધ્ય પ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર તથા પશ્ચિમ બંગાળ અને ઓડિશા જેવા રાજ્યોમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. કેટલાક સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં ઓરેન્જ અને યલો એલર્ટ પણ જારી કરવામાં આવ્યા છે, જેથી સ્થાનિક તંત્રને સાવચેત રહેવા સૂચના અપાઈ છે.

સામાન્ય રીતે દેશમાંથી ચોમાસાની વિદાય 17 સપ્ટેમ્બર આસપાસ ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતના ભાગોમાંથી શરૂ થતી હોય છે, પરંતુ આ વર્ષે વાતાવરણમાં સર્જાયેલી નવી મૌસમી પ્રણાલીને કારણે આ પ્રક્રિયામાં ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. ઉત્તર થાઈલેન્ડ અને આંદામાન સમુદ્ર તરફ સક્રિય થયેલા ચક્રવાતી પરિભ્રમણ (સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશન) તથા લો-પ્રેશર (હવાનું હળવું દબાણ) ક્ષેત્રની રચનાને કારણે વિદાયની ઘડીએ પણ વાતાવરણ તોફાની બન્યું છે. હવામાન નિષ્ણાતોના મતે, ચોમાસું અચાનક વિદાય લેતું નથી પરંતુ પવનની દિશા બદલાવી, હવામાં ભેજનું પ્રમાણ ઘટવું અને હવાનું દબાણ બદલાવવું જેવી ક્રમિક પ્રક્રિયાઓ દ્વારા તે પાછું ખેંચાય છે. આ દરમિયાન અચાનક સર્જાતી સિસ્ટમ્સના લીધે છૂટાછવાયા સ્થળોએ મૂશળધાર વરસાદ અને તેજ પવન ફૂંકાય છે.

પર્વતીય વિસ્તારોમાં હિમવર્ષા અને મેદાની વિસ્તારોમાં નદીઓમાં પાણીની આવક કે પૂર જેવી સ્થિતિ વચ્ચે આ નવો વરસાદ મુશ્કેલીઓ વધારી શકે છે. હવામાન વિભાગે દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં પવનની ઝડપ પ્રતિ કલાક 45 થી 85 કિલોમીટર સુધી પહોંચવાની શક્યતા દર્શાવી છે.