રાજકોટ સ્થિત Saurashtra Universityમાં બિનશૈક્ષણિક સ્ટાફની ભરતીને લઈને નવો વિવાદ ઊભો થયો છે. યુનિવર્સિટી દ્વારા જાહેર કરાયેલી 59 નોન-ટીચિંગ જગ્યાઓની ભરતી પ્રક્રિયામાં અનામત નીતિનું યોગ્ય પાલન કરવામાં આવ્યું નથી એવો આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે. આ મુદ્દે વિદ્યાર્થી સંગઠન National Students' Union of India (NSUI) દ્વારા યુનિવર્સિટીના રજીસ્ટ્રારને પત્ર લખી ભરતી પ્રક્રિયા તાત્કાલિક સ્થગિત કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે.

માહિતી મુજબ યુનિવર્સિટી દ્વારા નોન-ટીચિંગ સ્ટાફની કુલ 59 જગ્યાઓ માટે ભરતી જાહેર કરવામાં આવી હતી. આ ભરતી માટે 16 માર્ચે લેખિત પરીક્ષા યોજાનારી છે. પરંતુ પરીક્ષા પહેલા જ અનામત નીતિના અમલને લઈને પ્રશ્નો ઊભા થતા સમગ્ર મામલો ચર્ચામાં આવ્યો છે. NSUIના નેશનલ કો-ઓર્ડિનેટર ભાવિક સોલંકીએ આ મુદ્દે સત્તાવાર રજૂઆત કરીને ભરતી પ્રક્રિયાની સમીક્ષા કરવાની માંગ કરી છે.

રજુઆતમાં જણાવાયું છે કે ભરતી માટે 19 ડિસેમ્બર 2025ના રોજ બહાર પાડવામાં આવેલી જાહેરાતનો અભ્યાસ કરતાં સ્પષ્ટ થાય છે કે ભારતના બંધારણ હેઠળ લાગુ પડતી અનામત નીતિ અને ગુજરાત સરકારના નિયમોનું યોગ્ય પાલન કરવામાં આવ્યું નથી. ખાસ કરીને કેડર નિર્ધારણ અને રોસ્ટર આધારિત અનામત અમલમાં ગંભીર ખામીઓ જોવા મળતી હોવાનો આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે.

અનામત નીતિ સંબંધિત કાનૂની જોગવાઈઓ અનુસાર સરકારી તથા સરકારી અનુદાનિત સંસ્થાઓમાં ભરતી પ્રક્રિયામાં અનામતનો અમલ ફરજિયાત છે. તેમાં ભારતના બંધારણની કલમ 14, કલમ 16(1) અને કલમ 16(4) જેવી જોગવાઈઓનો સમાવેશ થાય છે, જે સરકારી રોજગારમાં સમાન અવસર અને પછાત વર્ગોને અનામત આપવા માટેની વ્યવસ્થા સુનિશ્ચિત કરે છે. રજૂઆતમાં જણાવાયું છે કે આ જોગવાઈઓનું યોગ્ય પાલન ન થવાથી બંધારણીય સિદ્ધાંતોનો ભંગ થવાનો ભય છે.

NSUI દ્વારા કરવામાં આવેલી રજૂઆતમાં વધુમાં જણાવાયું છે કે કેટલીક જગ્યાઓ વાસ્તવમાં એક જ કેડર હેઠળ આવતી હોવા છતાં વિભાગ પ્રમાણે અલગ બતાવવામાં આવી છે. જેના કારણે અનામત રોસ્ટર યોગ્ય રીતે લાગુ થઈ શકતું નથી. આ પ્રક્રિયા સુપ્રીમ કોર્ટના કેટલાક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદાઓના સિદ્ધાંતોના વિરુદ્ધ હોવાનું પણ રજૂઆતમાં જણાવાયું છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે કેટલાક હોદ્દાઓ જેમ કે લેબોરેટરી આસિસ્ટન્ટ, સ્ટોર કીપર, લેબોરેટરી ટેકનિશિયન અને ટેકનિકલ આસિસ્ટન્ટ જેવી જગ્યાઓ સમાન પ્રકારની ફરજો અને પગારધોરણ ધરાવે છે. તેથી તેમને એક જ કેડર તરીકે ગણવામાં આવવી જોઈએ. પરંતુ જાહેરાતમાં તેમને અલગ બતાવવામાં આવતા અનામતનો યોગ્ય અમલ થતો નથી તેવી શંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

NSUIએ માંગ કરી છે કે ભરતી પ્રક્રિયા આગળ વધારતા પહેલા સંબંધિત કેડરની કુલ શક્તિનું યોગ્ય નિર્ધારણ કરવામાં આવે અને ત્યારબાદ ગુજરાત સરકારની અનામત નીતિ મુજબ રોસ્ટર લાગુ કરવામાં આવે. આ સાથે જ જરૂરી હોય તો નવી સુધારેલી ભરતી જાહેરાત બહાર પાડવાની પણ માંગ કરવામાં આવી છે.

વિદ્યાર્થી સંગઠન દ્વારા સ્પષ્ટ ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે જો આ કાનૂની ખામીઓ દૂર કર્યા વિના ભરતી પ્રક્રિયા આગળ વધારવામાં આવશે તો મામલો ન્યાયિક મંચ સુધી લઈ જવામાં આવશે. તેમણે જણાવ્યું છે કે અનામતના અધિકારોના રક્ષણ માટે કાનૂની લડત પણ લડવામાં આવશે.

બીજી તરફ યુનિવર્સિટી દ્વારા ભરતી પ્રક્રિયા આગળ વધારવાની તૈયારીઓ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. 59 નોન-ટીચિંગ જગ્યાઓ માટે લગભગ 1400 ઉમેદવારોએ અરજી કરી છે. આ તમામ ઉમેદવારો વચ્ચે સીધી સ્પર્ધા જોવા મળશે. ભરતી માટેની પ્રથમ લેખિત પરીક્ષા 16 માર્ચે યોજાશે, જે OMR આધારિત રહેશે.

પરીક્ષા A કુલ 100 ગુણની રહેશે અને તેમાં નેગેટિવ માર્કિંગની પદ્ધતિ પણ રાખવામાં આવી છે. નિયમ મુજબ દરેક ખોટા જવાબ માટે 0.25 ગુણ કાપવામાં આવશે. એટલે કે ચાર ખોટા જવાબ આપવાથી એક ગુણ ઓછો થશે. આ પરીક્ષામાં પાસ થનારા ઉમેદવારો માટે ત્યારબાદ પરીક્ષા B યોજાશે, જેની સંભવિત તારીખ 26 માર્ચ નક્કી કરવામાં આવી છે.

યુનિવર્સિટી દ્વારા ઉમેદવારોને હોલ ટિકિટ મોકલી આપવામાં આવી છે. પરંતુ નોંધનીય છે કે કુલ અરજદારોમાંથી 142 ઉમેદવારોને ગેરલાયક ઠેરવવામાં આવ્યા છે. કારણ કે તેમણે પરીક્ષા ફી ભર્યા બાદ પોતાની અરજી ઓનલાઇન ફાઇનલ સબમિટ કરી નહોતી.

આ ભરતી પ્રક્રિયા સાથે એક બીજી શંકા પણ સામે આવી છે. પરીક્ષા OMR પદ્ધતિથી લેવામાં આવશે, પરંતુ જવાબવહી પર બારકોડ સ્ટીકર ન હોવાના કારણે કેટલીક ઉમેદવારોમાં ગેરરીતિની આશંકા વ્યક્ત થઈ રહી છે. પરીક્ષા ખાનગી એજન્સી મારફતે લેવામાં આવનાર હોવાથી પારદર્શિતાને લઈને પ્રશ્નો ઊભા થયા છે.

આ રીતે અનામત નીતિના અમલ અને પરીક્ષાની પારદર્શિતાને લઈને ઊભા થયેલા પ્રશ્નોના કારણે સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટીની ભરતી પ્રક્રિયા હવે વિવાદોમાં ઘેરાઈ ગઈ છે. હવે યુનિવર્સિટી તંત્ર આ મામલે શું નિર્ણય લે છે અને પરીક્ષા સમયસર યોજાશે કે નહીં તે આગામી દિવસોમાં સ્પષ્ટ થશે.