ભારત મહાસાગર વિસ્તારમાં વાવાઝોડાની સિઝન શરૂ થતાં દક્ષિણ અને પૂર્વી રાજ્યોએ ફરી એકવાર ભારે ચિંતાનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. થોડા દિવસ પહેલા સર્જાયેલ 'સેન્યાર' વાવાઝોડું ધીમું પડી જતા દક્ષિણ ભારત થોડું નિશ્ચિંત થયું જ હતું કે એટલામાં જ વાવાઝોડાના નવા ખતરે માથું ઊંચું કર્યું છે. હવામાન વિભાગે માહિતી આપી છે કે બંગાળની ખાડીમાં સર્જાયેલું ડીપ ડિપ્રેશન ઝડપથી મજબૂત બની રહ્યું છે અને તે 'દિતવાહ' નામના વાવાઝોડામાં પરિવર્તિત થયું છે. આ વાવાઝોડું આવતા દિવસોમાં વધુ શક્તિશાળી બનશે અને તેનું પ્રભાવ ખાસ કરીને તમિલનાડુ, આંધ્ર પ્રદેશ અને પોંડિચેરી પર જોવા મળશે.

હવામાન નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે 'દિતવાહ' વાવાઝોડું આગામી 48 થી 72 કલાકમાં વધુ ગતિ પામવાની શક્યતા છે. બંગાળની ખાડીના દક્ષિણ-પશ્ચિમ ભાગમાં તાપમાન, ભેજ અને હવાના દબાણમાં વારંવાર થતા ફેરફારોને કારણે વાવાઝોડા ઊભા થવાની સંભાવના વધે છે અને આ વખતે પણ પરિસ્થિતિ કંઈક આવી જ બની છે. શ્રીલંકાની નજીક સર્જાયેલ ડીપ ડિપ્રેશન સમુદ્રના મધ્યભાગ તરફ આગળ વધતા વાવાઝોડાની શક્તિમાં વધારો થયો છે.

તામિલનાડુ માટે ખાસ ચિંતા એટલા માટે છે કે દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો પર વાવાઝોડાનો સીધો પ્રભાવ જોવા મળે છે. તામિલનાડુના ચેન્નઈ, તિરુવલ્લુર, કાંચિપુરમ, ચેંગલપટ્ટુ અને વિલ્લુપુરમ જિલ્લામાં 'ઓરેન્જ એલર્ટ' જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. તેનો અર્થ થાય છે કે આવતા બે ત્રણ દિવસમાં ભારે થી અતિભારે વરસાદ, તેજ પવન અને પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાવાની શક્યતા છે. ચેન્નઈ શહેર છેલ્લા કેટલાય વર્ષોમાં વરસાદી આપત્તિઓનો સામનો કરી ચૂક્યું છે, જેના કારણે લોકો અને સ્થાનિક સંસ્થાઓ બંને હવે વધુ સતર્ક બન્યાં છે. મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા ડ્રેનેજ સિસ્ટમને ચકાસવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે જેથી ઓછા સમયમાં વધારે વરસાદ પડતાં પાણી ભરાવાની શક્યતા ઓછી થાય.

વાવાઝોડાના કારણે સમુદ્રમાં ઉતારચઢાવ વધી રહ્યાં છે. માછીમારોને દરિયાકિનારાથી દૂર ન જવાની કડક ચેતવણી આપવામાં આવી છે. માછીમારી તાત્કાલિક અટકાવવા પગલાં લેવામાં આવ્યા છે કારણ કે ઊંચી મોજાં અને તેજ પવન માછીમારી બોટ માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.

આંધ્ર પ્રદેશ સ્ટેટ ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ ઓથોરિટી (APSDMA)એ પણ તાત્કાલિક ચેતવણી આપી છે કે રાજ્યના તિરુપતિ, ચિત્તૂર, નેલ્લોર અને અન્નામૈયા જિલ્લામાં ભારે વરસાદ અને તેજ પવન રહેશે. કેટલાક વિસ્તારોમાં 40 થી 60 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાશે તેવો અંદાજ છે. વિભાગે લોકોને વિનંતી કરી છે કે ઘર બહાર નીકળવું ટાળે, ખાસ કરીને વૃક્ષોથી ઘેરાયેલા રસ્તાઓ પર જવું ટાળે અને વીજળીના તાર નજીકથી પસાર ન થાય.

આંધ્ર પ્રદેશના નેલ્લોર અને કાંઠાના વિસ્તારોમાં હવામાન વિભાગે પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાવાની શક્યતા વ્યક્ત કરી છે. મોટા નદીકાંઠાના ગામોમાં જિલ્લા તંત્ર દ્વારા વિશેષ ટીમો મોકલવામાં આવી છે. જરૂર પડે ત્યારે લોકોનું સ્થળાંતર કરવામાં આવશે એવી તૈયારી રાખવામાં આવી છે. તિરુપતિમાં પર્વત વિસ્તાર હોવાથી ભૂસ્ખલનનો ખતરો પણ રહે છે, તેથી તિરુમલા સુધીની રોડ પર ખાસ ધ્યાન રાખવામાં આવી રહ્યું છે.

પોંડિચેરીમાં પણ વાવાઝોડાના પ્રભાવને ધ્યાનમાં રાખીને સ્કૂલ-કોલેજો બંધ રાખવાની શક્યતા છે. સ્થાનિક સરકારે જણાવ્યા અનુસાર દરિયાકાંઠાની તમામ પ્રવૃત્તિઓ પર નિયંત્રણ લાદવામાં આવી શકે છે અને બીચ પર લોકોની એન્ટ્રી પણ રોકી શકાય છે.

હવામાન વિભાગના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે વાવાઝોડાની દિશા હજી પૂરી રીતે નિશ્ચિત નથી, પરંતુ તેની ગતિ ઉત્તર-પશ્ચિમ દિશામાં છે અને તે ભારતીય ભૂમિ પર અસર કરશે તે સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે. જો વાવાઝોડું વધુ મજબૂત બનશે તો તે 'સીવિયર સાયક્લોનિક સ્ટોર્મ'ની કેટેગરીમાં પણ જઈ શકે છે.

કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો બન્નેએ પરિસ્થિતિને ગંભીરતાથી લેવાની શરૂઆત કરી છે. નેશનલ ડિઝાસ્ટર રિસ્પોન્સ ફોર્સ (NDRF)ની ટુકડીઓને તૈયાર રાખવામાં આવી છે. સમુદ્રકાંઠાના જિલ્લાઓમાં સહાય અને બચાવ કામગીરી માટે જરૂરી સાધનો, બોટ અને તબીબી સુવિધાઓ વ્યવસ્થિત કરવામાં આવી છે.

દર વર્ષે વાવાઝોડા દક્ષિણ ભારતમાં ભારે નુકસાન કરે છે—ઘણા સ્થળે ખેતી, માછીમારી અને ઘરવખરીને સૌથી વધુ નુકસાન પહોંચે છે. આ વખતે પણ સરકારો અને સ્થાનિક તંત્રોએ આગોતરા તૈયારી કરીને નુકસાન ઘટાડવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. લોકોમાં જાગૃતિ ફેલાવવા માટે હવામાન વિભાગ, પોલીસ અને જિલ્લા તંત્ર સતત સૂચનાઓ આપી રહ્યાં છે.

એક તરફ 'સેન્યાર' વાવાઝોડું નબળું પડતાં રાહતનો શ્વાસ મળ્યો હતો, પરંતુ બીજી તરફ 'દિતવાહ' વાવાઝોડું આવતા દિવસોમાં દક્ષિણ ભારત માટે ફરી પડકાર ઉભો કરી રહ્યું છે. આગામી 48 કલાક પરિસ્થિતિ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ રહેશે અને દક્ષિણ ભારતમાં હવામાનની અસર વધુ સ્પષ્ટ થશે.