રાજકોટ જિલ્લામાં મતદાર યાદીની ખાસ સઘન સુધારણા કાર્યક્રમ હેઠળ હાથ ધરાયેલી કામગીરી પૂર્ણતાની નજીક છે અને આ પ્રક્રિયામાં મોટા પાયે થયેલા ફેરફારો, ખામીઓ અને ગેરહાજર મતદારોની માહિતી હવે સ્પષ્ટ રીતે બહાર આવી છે. કુલ 23.91 લાખ મતદારોની ઘરેથી ખરાઈ કરવાની કામગીરીમાં અત્યાર સુધી 20.46 લાખ મતદારોનું ઈ.એફ. ડિજિટાઈઝેશન પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું છે, જ્યારે 3.44 લાખ જેટલા મતદારો એએસડી કેટેગરીમાં સામેલ થયા છે, જેમાં ગેરહાજર, સ્થળાંતરિત, મૃત અથવા બેવડાયેલા નામોનો સમાવેશ થાય છે. આ કામગીરી રાજ્ય વ્યાપી સુધારણા પ્રક્રિયામાં રાજકોટ જિલ્લાનું મહત્વ દર્શાવે છે, કારણ કે અહીં 8 વિધાનસભા વિસ્તારોમાં કુલ 23,91,027 મતદારો છે અને તમામની વિગતોનું ડોર-ટુ-ડોર ચકાસણું કરવામાં આવ્યું છે.

મતદાર યાદીની ખાસ સુધારણા પ્રક્રિયા 4 નવેમ્બરથી શરૂ થઈ હતી, જેમાં 2256 મતદાન મથકો પર બૂથ લેવલ ઓફિસરો દ્વારા ઘરેથી ગણતરી ફોર્મ વહેંચીને વિગતો એકત્ર કરી હતી. છેલ્લા ઘણા દિવસોથી ચાલતી આ કામગીરીમાં 85.57 ટકા મતદારોની માહિતી ઈ-ફોર્મમાં ડિજિટાઈઝ થઈ ગઈ છે. આ પ્રક્રિયામાં મતદારોના નામોનું 2002ની મતદાર યાદી સાથે મેપિંગ પણ કરવામાં આવ્યું, જેથી નવા અને જુના રેકોર્ડ વચ્ચેની તફાવતો જાણી શકાય. આ ચકાસણી દરમિયાન 3.02 લાખ જેટલા મતદારોનું આધાર પુરાવું ઉપલબ્ધ ન હોવાથી તેમનું નામ અત્યારે અસ્પષ્ટ શ્રેણીમાં મુકવામાં આવ્યું છે. આવા તમામ મતદારોને આગામી દિવસોમાં નોટિસ આપી તેમની પાસેથી જરૂરી પુરાવા માંગવામાં આવશે. જિલ્લા ચૂંટણી અધિકારીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પુરાવા ન આપવાથી આવી એન્ટ્રીઓ અંતિમ યાદીમાં સામેલ નહીં થાય.

ચકાસણી દરમિયાન મોટું ચિંતાજનક ચિત્ર પણ સામે આવ્યું છે. કુલ 88,820 મતદારો મૃત જાહેર થયા છે, જ્યારે 64,710 લોકો પોતાના નોંધાયેલા સરનામે મળી આવ્યા નથી. additionally, 1,71,876 મતદારો કાયમી સ્થળાંતરિત હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. મતદાર યાદીમાં 10,371 જેટલા નામ બેવડાયેલા મળ્યા, જ્યારે 9,160 મતદારો દ્વારા અપશક્ત વિગતો પૂરતી આપવામાં આવી નથી. આમ કુલ 3,44,937 મતદારો એવા છે, જેમની એન્ટ્રીઓ મતદાર યાદીમાં જાળવી રાખી શકાય એવી નથી અને તેમને એએસડી કેટેગરીમાં મૂકી દેવામાં આવ્યા છે. જિલ્લા ચૂંટણી અધિકારીએ આ યાદી rajkot.nic.in અને rajkot.gujarat.gov.in પર જાહેર કરી દીધી છે, જેથી દરેક મતદાર પોતાનું નામ ચકાસી શકે.

જિલ્લા કલેક્ટર કચેરી ખાતે ચૂંટણી અધિકારી દ્વારા રાજકીય પક્ષોના પ્રતિનિધિઓ સાથે પણ બેઠક યોજવામાં આવી હતી, જેમાં આમ આદમી પાર્ટી અને કોંગ્રેસે સુધારણા સંદર્ભે પોતાના સૂચનો રજૂ કર્યા. જિલ્લા પ્રશાસન દ્વારા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે 16 ડિસેમ્બરે તમામ મતદાન મથકો પર મતદાર યાદીનો પ્રાથમિક મુસદ્દો પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવશે અને ASD યાદીમાં સામેલ થયેલ નામો આ મુસદ્દામાં દેખાશે નહીં. તેથી જે કોઈ મતદારને પોતાની એન્ટ્રી અંગે શંકા હોય અથવા નામ ગેરવિધિત રીતે દૂર થયું હોય, તેઓ 11 ડિસેમ્બર સુધી પોતાના બી.એલ.ઓ.ને ગણતરી ફોર્મ અને પુરાવા તાત્કાલિક આપવી જરૂરી છે.

જિલ્લામાં મળેલા પુરાવા વિનાના મતદારોનો મુદ્દો વિશેષ ધ્યાન પામ્યો છે. 3.05 લાખ જેટલા મતદારો 2002ની યાદીમાં મળી આવતા નથી અને બી.એલ.ઓ.ને એમનો પુરાવો પણ મળ્યો નથી. ચૂંટણી અધિકારીએ આવા બધા મતદારોને તરત પૂરાવો સબમિટ કરવાની અપીલ કરી છે, નહિતર તેમને અંતિમ યાદીમાંથી બહાર કરવામાં આવશે. આવનારા સમયમાં મતદાર યાદીની શુદ્ધતા ઉપર આધારિત ચૂંટણી પ્રક્રિયા પારદર્શક અને નિષ્પક્ષ બને તે માટે આ તમામ પગલાં અનિવાર્ય માનવામાં આવ્યા છે.

મતદાર યાદીની આ સઘન ચકાસણી પ્રક્રિયા જિલ્લામાં લાંબા સમયથી બાકી રહેલી ખામી અને અનિયમિતતાઓને દૂર કરવા માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ છે. પ્રશાસન દ્વારા સ્પષ્ટ જણાવાયું છે કે મતદાર પોતાનું નામ સૂચીમાં અવશ્ય ચકાસે અને જો કોઈ ભૂલ હોય તો સમય પહેલાં સુધારવા માટે અરજી કરે. ચૂંટણી અધિકારીના જણાવ્યા મુજબ આવનારા સમયમાં વધુ ટેક્નિકલ ચકાસણી, સરનામા ઓડિટ અને દસ્તાવેજોની પુનઃખરાઈ દ્વારા અંતિમ યાદી વધુ પારદર્શક અને વિશ્વસનીય બનશે.