રાજકોટ શહેર માટે પીવાના પાણીની દૃષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ એવા આજી-1 અને ન્યારી-1 ડેમમાં ફરી એકવાર નર્મદાના નીરનો પ્રવાહ શરૂ કરવામાં આવ્યો છે. આગામી ઉનાળામાં પાણીની કોઈ તંગી ન સર્જાય તે હેતુથી રાજકોટ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (RMC) અને સિંચાઈ વિભાગ દ્વારા આગોતરા આયોજન અંતર્ગત સૌની યોજનાનું પાણી આ બંને ડેમોમાં ઠાલવવામાં આવી રહ્યું છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી સૌની યોજના રાજકોટ માટે સાચી અર્થમાં ‘જીવાદોરી’ બની ગઈ છે અને શહેરના લાખો નાગરિકોની પીવાના પાણીની જરૂરિયાત આ યોજનાથી પૂરી કરવામાં આવી રહી છે.

મળતી માહિતી અનુસાર, ગત શનિવારથી રાજકોટના આજી-1 ડેમમાં નર્મદાનું પાણી ઠાલવવાનું ફરી શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. માત્ર પાંચ દિવસના સમયગાળામાં આજી-1 ડેમમાં 150 એમસીએફટીથી વધુ નર્મદા નીર ઠાલવાઈ ચૂક્યું છે. પરિણામે, ભર શિયાળાની ઋતુમાં જ આજી-1 ડેમની સપાટી વધીને 25.25 ફૂટ સુધી પહોંચી ગઈ છે. આજી-1 ડેમ કુલ 29 ફૂટે 100 ટકા ભરાય છે, એટલે હાલની સ્થિતિ જોતા ડેમ ઝડપથી ભરાવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યો છે.

આજી-1 બાદ હવે ન્યારી-1 ડેમમાં પણ નર્મદા નીર ઠાલવવાનું શરૂ કરવામાં આવ્યું છે. સિંચાઈ વિભાગના સૂત્રો જણાવે છે કે, છેલ્લા બે દિવસથી ન્યારી-1 ડેમમાં સૌની યોજનાનું પાણી આવી રહ્યું છે. બે દિવસમાં જ આશરે 25 એમસીએફટી જેટલું પાણી ન્યારી-1 ડેમમાં ઠાલવાઈ ચૂક્યું છે. હાલ ડેમની સપાટી 19.19 ફૂટ સુધી પહોંચી ગઈ છે. નોંધનીય છે કે ન્યારી-1 ડેમ કુલ 25 ફૂટે 100 ટકા ભરાય છે, એટલે આગામી દિવસોમાં પાણીનો પ્રવાહ યથાવત રહ્યો તો ન્યારી ડેમ પણ છલકાવાની નજીક પહોંચી શકે છે.

રાજકોટ શહેરમાં દર વર્ષે ઉનાળાની શરૂઆત સાથે જ પાણીની સમસ્યા ગંભીર બની જતી હોય છે. અગાઉના વર્ષોમાં ભૂગર્ભ જળ પર વધુ નિર્ભરતા, વરસાદની અનિશ્ચિતતા અને વધતી વસ્તી કારણે શહેરને પાણી સંકટનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. જોકે, સૌની યોજના અમલમાં આવ્યા બાદ પરિસ્થિતિમાં મોટો ફેરફાર આવ્યો છે. નર્મદાના પાણીથી આજી અને ન્યારી જેવા ડેમોને નિયમિત રીતે ભરવામાં આવતા હવે શહેરને પીવાના પાણી માટે અન્ય વિકલ્પો પર ઓછું નિર્ભર રહેવું પડે છે.

સિંચાઈ વિભાગ અને આરએમસી દ્વારા લેવામાં આવેલા આ આગોતરા પગલાંથી આગામી ઉનાળામાં રાજકોટના નાગરિકોને પાણી કાપ કે તંગીનો સામનો ન કરવો પડે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. ખાસ કરીને ઉનાળામાં રોજિંદી પાણીની માંગ વધે છે ત્યારે ડેમોમાં પૂરતું જથ્થો ઉપલબ્ધ રહે તે માટે શિયાળામાં જ ડેમો ભરવાનો નિર્ણય લેવાયો છે.

સૂત્રો મુજબ, આજી-1 અને ન્યારી-1 બંને ડેમોને ફરી એકવાર છલકાવવાની યોજના છે. પાણીની ઉપલબ્ધતા અને આવકને ધ્યાનમાં રાખીને સિંચાઈ વિભાગ દ્વારા નર્મદા નીરનું નિયંત્રણપૂર્વક આયોજન કરવામાં આવી રહ્યું છે, જેથી પાણીનો વ્યર્થ વપરાશ ન થાય અને લાંબા સમય સુધી પૂરતું જથ્થો જાળવી શકાય.

રાજકોટ માટે આજી-1 અને ન્યારી-1 ડેમ માત્ર પાણી સંગ્રહ કેન્દ્ર નથી, પરંતુ શહેરના વિકાસ અને જનજીવન માટે મહત્વપૂર્ણ આધારસ્તંભ છે. ઉદ્યોગો, ઘરેલુ ઉપયોગ, આરોગ્ય અને સ્વચ્છતા—બધા આ ડેમોમાંથી મળતા પાણી પર નિર્ભર છે. તેથી સમયસર લેવાયેલા આ પગલાં શહેરના ભવિષ્ય માટે આશાસ્પદ ગણાય છે.

એકંદરે, સૌની યોજનાના પાણીથી આજી-1 બાદ હવે ન્યારી-1 ડેમમાં પણ નર્મદા નીર ઠાલવવાનું શરૂ થતાં રાજકોટ શહેર માટે પાણીની દૃષ્ટિએ સકારાત્મક સંકેત મળી રહ્યો છે. આવનારા ઉનાળામાં પાણીની ચિંતા વગર નાગરિકોને પૂરતું પીવાનું પાણી મળી રહે તે માટે તંત્ર દ્વારા કરવામાં આવેલ આ આયોજનને મહત્વપૂર્ણ અને સમયોચિત ગણવામાં આવી રહ્યું છે.