2025નું વર્ષ વિશ્વ માટે એવું રહ્યું, જેને યાદ રાખવું કે ભૂલી જવું—એમાં જાતે જ દ્વિધા ઊભી થાય. એક તરફ વૈશ્વિક રાજનીતિમાં ટેરીફ, યુદ્ધ અને સત્તાની લડાઈ હતી, તો બીજી તરફ જન-જી (Gen Z)ના આંદોલનોએ સરકારોને હચમચાવી દીધી. દુનિયાભરમાં કુલ 128 દેશોમાં સરકારો સામે આંદોલન થયા, જેમાંથી 70 દેશોમાં વિરોધ અત્યંત ઉગ્ર રહ્યો અને આજે પણ 35 દેશોમાં આંદોલન ચાલુ છે. હિંસાના દ્રષ્ટિકોણે 2025ને એવું વર્ષ માનવામાં આવે છે જેમાં બે લાખથી વધુ લોકો વિરોધ પ્રદર્શનમાં જીવ ગુમાવી ચૂક્યા છે.
 

જન-જીનો ઉભાર: નેપાળથી લેટીન અમેરિકા સુધી હુકુમતો માટે પડકાર

21મી સદીના પાંચમા વર્ષમાં યુવા શક્તિએ પોતાની તાકાત દુનિયાને દેખાડી. નેપાળ, બાંગ્લાદેશ, મેડાગાસ્કર, મેકિસકોથી લઈને લેટીન અમેરિકા સુધી જન-જીના આંદોલનોએ શાસન સામે સીધી ટક્કર લીધી. નાનકડા નેપાળમાં જન-જીના આંદોલનથી અંદાજે 58.6 મિલિયન ડોલરની આર્થિક ક્ષતિ થઈ, જે દર્શાવે છે કે યુવા વિરોધ માત્ર અવાજ નહીં, પરંતુ અસરકારક શક્તિ બની ગયો.
 

બુલ્ગેરીયા અને મેડાગાસ્કર: સરકારો પડી, નેતાઓને રાજીનામા

ભ્રષ્ટાચાર સામેનો સૌથી મોટો ઉગ્ર વિરોધ બુલ્ગેરીયામાં જોવા મળ્યો. 1 ડિસેમ્બરે જન-જી સડક પર ઉતરી અને યુરો ઝોનમાં પ્રવેશના મુદ્દે થયેલા ઉગ્ર આંદોલન બાદ વડાપ્રધાન રોસેન જેલ્યાઝ્કોવને રાજીનામું આપવું પડ્યું.

મેડાગાસ્કરમાં વીજળી અને પાણીના ગંભીર સંકટે યુવા વર્ગને રસ્તા પર ઉતાર્યો. 14 ઑક્ટોબર સુધી ચાલેલા સંઘર્ષ બાદ 29 ડિસેમ્બરે રાષ્ટ્રપતિ એન.ડી. રાજોઅલિનાને સત્તા છોડવી પડી.
 

મેકિસકો: અપરાધ સામે આક્રોશ, છતાં માફિયારાજ યથાવત

લેટીન અમેરિકાના મેકિસકોમાં વધતા અપરાધ સામે 15 નવેમ્બરે જન-જી સડક પર ઉતર્યો. આંદોલન નેશનલ પેલેસ સુધી પહોંચ્યું. 200થી વધુ લોકોના મોત થયા છતાં દેશમાં માફિયારાજ આજે પણ યથાવત છે. 2025 મેકિસકો માટે લોહિયાળ વિરોધનું વર્ષ બની રહ્યું.
 

કેનેડા અને ફ્રાન્સ: રાજકીય અસ્થિરતાનો ચહેરો

કેનેડામાં વડાપ્રધાન જસ્ટિન ટ્રુડો સામે વધતા વિરોધના પગલે સાત વર્ષ બાદ તેમને ખુરશી છોડવી પડી. જ્યારે ફ્રાન્સમાં રાજકીય અસ્થિરતા એટલી વધી ગઈ કે વડાપ્રધાન સેબાસ્ટિયન લેકોનુને માત્ર 26 દિવસમાં જ રાજીનામું આપવું પડ્યું. 2025માં જાપાન અને ફ્રાન્સ જેવા દેશોમાં સૌથી વધુ વડાપ્રધાન આવ્યા-ગયા.
 

જાપાનમાં ઇતિહાસ: પ્રથમ મહિલા વડાપ્રધાન

21 ઑક્ટોબર, 2025ના રોજ સના તાકેચીએ જાપાનના પ્રથમ મહિલા વડાપ્રધાન તરીકે શપથ લીધા. જોકે સત્તા સંભાળતાં જ ચીન સાથે જાપાનની રાજકીય અને કુટનૈતિક ટક્કર શરૂ થઈ, જે એશિયાઈ રાજકારણ માટે મહત્વપૂર્ણ બની.
 

ટ્રમ્પની વાપસી: ટેરીફથી દુનિયાને દોડાવ્યું

20 જાન્યુઆરી, 2025ના રોજ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફરી અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ તરીકે શપથ લીધા. “Make America Great Again”ના નારા સાથે ટ્રમ્પે ટેરીફની લડાઈ શરૂ કરી અને વિશ્વના અનેક દેશોને આર્થિક દબાણમાં મૂક્યા. ટ્રમ્પે આઠ યુદ્ધ રોક્યાનો દાવો કર્યો, પરંતુ તેમના કાર્યકાળમાં અમેરિકાના ઇતિહાસનું સૌથી લાંબું શટડાઉન પણ આવ્યું.
 

નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર: સૌથી વધુ ચર્ચાસ્પદ

નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર માટે ટ્રમ્પે દાવો કર્યો, પરંતુ સન્માન વેનેઝુએલાની વિપક્ષી નેતા અને ‘લોખંડી મહિલા’ તરીકે જાણીતી મારિયા કોરિના મચાડોને મળ્યું. આ સાથે જેલમાં રહેલી એક વધુ મહિલાને નોબેલ મળતા પુરસ્કાર રાજકીય રીતે ચર્ચાનો વિષય બન્યો.
 

દક્ષિણ કોરિયામાં સત્તાપલ્ટો

દક્ષિણ કોરિયામાં રાષ્ટ્રપતિ યુન સુલ યેઓલે સત્તા બચાવવા માર્શલ લો લાગુ કરવાની તૈયારી બતાવી, પરંતુ વિપક્ષી મહાભિયોગ શરૂ થતાં જ તેમને સત્તા છોડવી પડી. આ ઘટનાએ એશિયામાં લોકશાહી અને સત્તાના સંઘર્ષને ફરી કેન્દ્રમાં લાવી દીધો.
 

નિષ્કર્ષ: 2025 — સત્તા સામે જનતાનું વર્ષ

2025નું વર્ષ એ સાબિત કરી ગયું કે હવે સત્તા માત્ર શાસકો પાસે નથી. યુવા શક્તિ, ટેરીફ યુદ્ધ અને રાજકીય અસ્થિરતાએ દુનિયાની દિશા બદલી છે. આ વર્ષ ઇતિહાસમાં એવું લખાશે—જ્યાં જનતા બોલી, સરકારો હચમચી અને વિશ્વે બદલાવની આગ જોઈ.