દેશભરમાં શિયાળાની મોસમ હવે પોતાના કડાકા શિખરે પહોંચી રહી છે. ખાસ કરીને હિમાલયના પહાડી વિસ્તારોમાં સતત વધી રહેલી હિમવર્ષાએ ઉત્તર ભારતને ઠંડીના ઘેરા પ્રભાવમાં લઈ લીધું છે. કાશ્મીરથી લઈ ઉત્તરાખંડ અને હિમાચલ પ્રદેશ સુધી બરફની ચાદર પથરાઈ ગઈ છે, જ્યારે મેદાની વિસ્તારોમાં પણ તાપમાન અસામાન્ય રીતે નીચે ઉતર્યું છે. હવામાન વિભાગે કાશ્મીર માટે આગામી 15 દિવસ સુધી ભારે હિમવર્ષાની ચેતવણી જાહેર કરી છે, જેના કારણે જનજીવન પર વ્યાપક અસર થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

કાશ્મીરના ઊંચાઈવાળા વિસ્તારોમાં ભારે હિમવર્ષાના કારણે ઠંડીની તીવ્રતા નોંધપાત્ર રીતે વધી છે. શ્રીનગર, ગુલમર્ગ, પહેલગામ અને સોનમર્ગ જેવા વિસ્તારોમાં સતત બરફ પડવાથી રસ્તાઓ બંધ થઈ ગયા છે અને સામાન્ય જીવન વ્યવસ્થા ખોરવાઈ છે. સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર દ્વારા બરફ હટાવવાની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી છે, છતાં અનેક વિસ્તારોમાં વાહન વ્યવહાર પર પ્રતિબંધ મુકવામાં આવ્યો છે. આગામી બે અઠવાડિયા સુધી હિમવર્ષાની આગાહી હોવાને કારણે પ્રવાસન અને દૈનિક પ્રવૃત્તિઓ પર અસર પડશે તે નિશ્ચિત છે.

ઉત્તરાખંડમાં સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની છે. અહીં અનેક પર્વતીય વિસ્તારોમાં તાપમાન માઇનસ 9 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી ગયું છે. ભારે હિમવર્ષાના કારણે પાણીની પાઇપલાઇનમાં પાણી જામી ગયું છે, જેના કારણે પીવાના પાણીની સમસ્યા ઊભી થઈ છે. બદ્રીનાથ, કેદારનાથ, મુન્સ્યારી અને ચમોલી જેવા વિસ્તારોમાં બરફના કારણે જનજીવન સંપૂર્ણપણે સ્થગિત થયું છે. શાળાઓ બંધ રાખવામાં આવી છે અને વડીલો તથા બાળકોને ખાસ સાવચેતી રાખવા સૂચના આપવામાં આવી છે.

હિમાચલ પ્રદેશમાં પણ સમાન પરિસ્થિતિ જોવા મળી રહી છે. શિમલા, મનાલી અને લાહૌલ-સ્પિતિ જિલ્લામાં ભારે હિમવર્ષાના કારણે ઠંડીની લહેર ફરી વળી છે. વીજ પુરવઠામાં ખલેલ, મોબાઇલ નેટવર્કમાં વિક્ષેપ અને રસ્તાઓ બંધ થવાના કારણે સ્થાનિકો મુશ્કેલી અનુભવી રહ્યા છે. હવામાન વિભાગે આગામી દિવસોમાં વધુ બરફ પડવાની શક્યતા દર્શાવી છે.

મેદાની વિસ્તારોમાં પણ ઠંડીનો પ્રભાવ ઓછો નથી. મધ્યપ્રદેશમાં જાન્યુઆરીની ઠંડીયે છેલ્લા 10 વર્ષનો રેકોર્ડ તોડ્યો છે. રાજ્યના પાટનગર ભોપાલમાં તાપમાન 3.8 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી ગયું છે, જ્યારે છીંદવાડામાં પારો 2 ડિગ્રી સુધી નીચે ઉતર્યો હતો. ભારે ધુમ્મસના કારણે દૃશ્યતા ઘટી ગઈ છે, જેના કારણે વાહન વ્યવહાર અને ટ્રેન સેવામાં વિલંબ જોવા મળ્યો છે.

ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર, ઝારખંડ, છત્તીસગઢ, પંજાબ અને હરિયાણામાં પણ કડાકાની ઠંડી સાથે વહેલી સવારે ઘન ધુમ્મસ છવાઈ રહ્યું છે. અનેક શહેરોમાં સૂર્યપ્રકાશ મોડી સવારે જોવા મળી રહ્યો છે. ઠંડીને કારણે ગરીબ અને બેઘર લોકો માટે મુશ્કેલી વધી છે, જેને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્ય સરકારો દ્વારા શેલ્ટર હોમ્સ, ગરમ કપડા અને અલાવની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી રહી છે.

હવામાન વિભાગના નિષ્ણાતો મુજબ, ઉત્તર ભારત પર સક્રિય થયેલા વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સના કારણે આ પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ છે. પહાડી વિસ્તારોમાં વધુ હિમવર્ષા અને મેદાની વિસ્તારોમાં તાપમાન વધુ નીચે જવાની શક્યતા છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં હળવો વરસાદ પણ પડી શકે છે, જેના કારણે ઠંડીની તીવ્રતા વધુ વધશે.

આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને આરોગ્ય વિભાગે લોકોને ખાસ સાવચેતી રાખવાની અપીલ કરી છે. વહેલી સવારે અને મોડી રાત્રે બહાર ન નીકળવા, ગરમ કપડાં પહેરવા અને બાળકો તથા વડીલોની ખાસ કાળજી લેવા સૂચવવામાં આવ્યું છે. હિમાલય ક્ષેત્રમાં વધતી હિમવર્ષા અને સમગ્ર ઉત્તર ભારતમાં છવાયેલી કડાકાની ઠંડી આગામી દિવસોમાં પણ પડકારરૂપ બની રહેશે તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.