નવી દિલ્હી, 

લિફ્ટ જાહેર પરિવહન સેવા સમાન; સલામતી માટે ઉત્પાદક, સંચાલક અને માલિક ત્રણેય સમાન રીતે જવાબદાર

સર્વોચ્ચ અદાલતે લિફ્ટ અકસ્માતો અંગે અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ અને કડક વલણ અપનાવતા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઇમારતોમાં લગાવવામાં આવતી લિફ્ટ માત્ર કોઈ સામાન્ય મશીનરી નથી, પરંતુ તે લોકોને "ઉપર-નીચે" લઈ જતી જાહેર પરિવહન સેવા સમાન છે. કોર્ટે પોતાના ચુકાદામાં ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે કોઈપણ ઇમારતમાં મુસાફરી કરતા નાગરિકોની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવાની પ્રાથમિક અને ટોચની કક્ષાની કાનૂની જવાબદારી લિફ્ટ બનાવનાર ઉત્પાદક, તેનું સંચાલન કે જાળવણી કરનાર સંચાલક અને તે ઇમારતના માલિકની છે.

કોર્ટે ખૂબ જ તાર્કિક નિરીક્ષણ કરતા નોંધ્યું હતું કે, અકસ્માતનો ભોગ બનેલા ગ્રાહક કે પીડિત પરિવાર ઉપર જવાબદાર પક્ષકારો (જેવા કે ઉત્પાદક અને માલિક) વચ્ચે પરસ્પર દોષનો હિસ્સો શોધી કાઢવાનો કે નક્કી કરવાનો બોજ નાખી શકાય નહીં. પીડિત કે તેના વારસદારોને ન્યાય મેળવવા માટે આંતરિક દોષારોપણની લડાઈમાં ફસાવવા યોગ્ય નથી.

આ કડક ચુકાદાની પૃષ્ઠભૂમિમાં દેશની ખ્યાતનામ ગુપ્તચર એજન્સી 'રૉ'ના અધિકારી વિપિન હાંડાનું લિફ્ટ અકસ્માતમાં થયેલું કરુણ મોત છે. આ હૃદયદ્રાવક કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટે ઓટિસ કંપનીની ૭૦ ટકા જવાબદારી યથાવત્ રાખી છે. અદાલતે આદેશ આપ્યો છે કે પીડિત પરિવારને ચૂકવવાપાત્ર રૂ. ૩.૦૧ કરોડના જંગી વળતરની રકમ પર વર્ષ ૨૦૦૩થી નિયમિત વ્યાજ પણ ચૂકવવું પડશે.

આ ચુકાદો માત્ર એક કેસ પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ દેશભરની તમામ કોમર્શિયલ અને રેસિડેન્શિયલ ઇમારતો માટે એક દાખલો બેસાડે છે. લિફ્ટની ગુણવત્તા, નિયમિત જાળવણી અને સુરક્ષાના ધોરણો પ્રત્યે લાપરવાહી દાખવનારાઓ સામે આ આદેશ કડક ચાબુક સમાન સાબિત થશે. પીડિત પરિવારોને ન્યાય અપાવવાની દિશામાં આ સીમાચિહ્નરૂપ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.