દિલ્હીમાં વધતા વાયુ પ્રદૂષણને નિયંત્રિત કરવા માટે દિલ્હી સરકારે ફરી એક મહત્વપૂર્ણ અને કડક પગલું ભર્યું છે. રાજધાનીમાં છેલ્લા કેટલાય સમયથી AQI સતત ગંભીર સ્તરે જોવા મળ્યો છે, જેના કારણે સરકારને નાગરિકોની આરોગ્ય સુરક્ષા અને પર્યાવરણની સંભાળને ધ્યાનમાં રાખીને અનેક પગલાં લેવા પડ્યા છે. હવે તાજા નિર્ણય મુજબ દિલ્હીના તમામ હોટલો, રેસ્ટોરન્ટ્સ અને ફૂડ સ્ટોલ્સમાં કોલસો અથવા લાકડાનું દહન સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધિત કરવામાં આવ્યું છે.

વાયુ પ્રદૂષણ નિયંત્રણ અધિનિયમ હેઠળ કાર્યવાહી

વાયુ ગુણવત્તામાં સુધારો લાવવા માટે આ નિર્ણય વાયુ (પ્રદૂષણ નિવારણ અને નિયંત્રણ) અધિનિયમ, 1981 હેઠળ લેવામાં આવ્યો છે. દિલ્હીની પ્રદૂષણ નિયંત્રણ સમિતિએ જાહેર કર્યું છે કે:

• હોટલ–રેસ્ટોરન્ટમાં કોલસો કે લાકડા દ્વારા ચાલતા તંદૂર નો ઉપયોગ હવે ગેરકાયદેસર ગણાશે।
• તમામ હોટલ–રેસ્ટોરન્ટને ઇલેક્ટ્રિક, LPG અથવા અન્ય સ્વચ્છ ઇંધણ (Clean Fuel) વાપરવાની ફરજ પડી છે।

આ નિર્ણય ખાસ કરીને શિયાળાની ઋતુમાં મહત્વનો બને છે, કારણ કે આ સમયગાળા દરમિયાન પરાલી સળગાવાની અસર અને હવામાનના ફેરફારને કારણે પ્રદૂષણ સ્તર ખૂબ વધી જાય છે.

નિયમનો ભંગ કરનારને ₹5000નો દંડ

સરકારે માત્ર કોલસો-લાકડા પર પ્રતિબંધ જ મૂક્યો નથી, પરંતુ ખુલ્લામાં કચરો સળગાવનાર પર પણ ₹5000 સુધીનો દંડ નક્કી કર્યો છે. ખુલ્લામાં કચરો સળગાવવાની પ્રવૃત્તિ દિલ્હીમાં પ્રદૂષણનું મોટું કારણ માનવામાં આવે છે. તેથી હવે જિલ્લા તંત્ર અને **દિલ્લી નગર નિગમ (MCD)**ને આ મુદ્દે કડક કાર્યવાહી કરવાનો અધિકાર આપવામાં આવ્યો છે.

દિલ્લી સરકારનું સ્પષ્ટ સંદેશ: પ્રદૂષણ સામે શૂન્ય સહનશીલતા

મુખ્યમંત્રી રેખા ગુપ્તાએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર માહિતી આપી હતી કે ફાયર વિભાગ સાથે ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક યોજીને હોટલ-રેસ્ટોરન્ટમાં સલામતી અને પર્યાવરણીય નિયમો કડકપણે લાગુ કરવાના આદેશ અપાયા છે.

તેમણે કહ્યું:

• ફાયર સેફ્ટી NOCની પ્રક્રિયા પારદર્શક અને ઝડપી થઈ શકે તેવા પ્રબંધો કરવામાં આવશે.
• હોટલ–રેસ્ટોરન્ટ, મલ્ટિપ્લેક્સ, નાઇટ ક્લબ વગેરેને અનાવશ્યક તકલીફ ન થાય તે પણ સુનિશ્ચિત કરવામાં આવશે.
• સરકારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ નાગરિકોને સલામત વાતાવરણ આપવો અને સાથે સાથે વ્યવસાય કરવાની સરળતાને વધારવાનો છે।

દિલ્હીના પ્રદૂષણ સામે લડાઈમાં એક વધુ પગલું

દિલ્હીમાં પ્રદૂષણ નિયંત્રણ માટે છેલ્લા કેટલાય વર્ષથી સરકાર અને વિવિધ સંસ્થાઓ સક્રિય બની છે. નીચેના પગલાં પહેલાથી જ અમલમાં છે:

• ગ્રેડેડ રિસ્પોન્સ એક્શન પ્લાન (GRAP)
• પરાલી સળગાવી રહેલા રાજ્યો સાથે કોર્ડિનેશન
• ડીઝલ વાહનો પર નિયંત્રણ
• નિર્માણ પ્રવૃત્તિઓ પર તાત્કાલિક પ્રતિબંધ
• એર પ્યૂરિફાયર ટાવરની સ્થાપના

હવે હોટલ–રેસ્ટોરન્ટના તંદૂર સામેનો પગલું પણ આ જ અભિયાનનો ભાગ છે. સરકાર માને છે કે આ નિર્ણયથી શહેરના પ્રદૂષણ સ્તરમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થશે.

દિલ્હી સરકારના આ નિર્ણયના કારણે:

• હોટલ–રેસ્ટોરન્ટ ઉદ્યોગને તેમની કાર્યપદ્ધતિમાં ફેરફાર કરવો પડશે।
• નાગરિકોમાં પણ પર્યાવરણ માટેની જવાબદારી અંગે જાગૃતિ વધશે।
• લાંબા ગાળે વાયુ પ્રદૂષણમાં ઘટાડો થશે અને નાગરિકોને સ્વચ્છ હવા મળશે।

પર્યાવરણનું સંરક્ષણ દરેક નાગરિકની જવાબદારી છે, અને દિલ્હી સરકારના આ પગલાંએ ફરીવાર સ્પષ્ટ કર્યું છે કે રાજધાની હવે પ્રદૂષણ સામે સમાધાન કરવા તૈયાર નથી.