જાપાન ફરી એકવાર વિનાશકારી પ્રકૃતિના પ્રહારનો સામનો કરી રહ્યું છે. સ્થાનિક સમય મુજબ મંગળવારે સવારે 11:15 વાગ્યે જાપાનના ઉત્તર પ્રદેશમાં 7.6 તીવ્રતાનો જંગી ભૂકંપ આવ્યો હતો, જેના કારણે સમગ્ર વિસ્તાર હચમચી ગયો. ભૂકંપ એટલો તીવ્ર હતો કે તેની અસર હોક્કાઇડો, એઓમોરી, ઇવાટે અને આજુબાજુના ભાગોમાં મિનિટો સુધી અનુભવાઈ. અનેક વિસ્તારોમાં સત્તાવાળાઓએ તરત જ લોકોને ઊંચા વિસ્તારો તરફ ખસવા વિનંતી કરી, જ્યારે કેટલાક પ્રદેશોમાં સીધી રીતે સ્થળો ખાલી કરવાની ચેતવણી પણ આપવામાં આવી હતી.

સુનામીની ચેતવણી આપવામાં આવી, બાદમાં પરત ખેંચાઈ

ભૂકંપની શરૂઆતમાં જ જાપાન મોસમ વિભાગે ત્રણ-ત્રણ મીટર સુધી ઊંચા મોજા આવી શકે તેવી સુનામી વોર્નિંગ જાહેર કરી હતી. ખાસ કરીને એઓમોરી અને હોક્કાઇડો માટે આ ચેતવણી ગંભીર સ્વરૂપ ધારણ કરી હતી. લોકોમાં ભયની લાગણી જોવા મળી હતી અને તરત જ તટીય વિસ્તારો ખાલી કરવાનો પ્રયાસ શરૂ થયો.

થોડા સમય બાદ સિસ્મોલોજિકલ મોનિટરિંગમાં જાણવા મળ્યું કે દરિયામાં જોખમ ઓછું છે. પરિણામે સુનામી ચેતવણી પરત ખેંચી લેવામાં આવી. છતાં પણ સત્તાવાળાઓએ નાગરિકોને વધારે સાવચેત રહેવા અને તટીય વિસ્તારોમાં ન જવાની સલાહ આપી છે.

પરમાણુ મથકો સુરક્ષિત — કોઈ નુકસાનની ખબર નહીં

2011ના ભયંકર ભૂકંપ-સુનામીના કાળજાની કરુણ યાદો ફરી તાજી થઈ ગઈ હતી. એ ભૂકંપમાં ફુકુશિમા પરમાણુ મથકને ભારે નુકસાન પહોંચ્યું હતું. પરંતુ આ વખતે પરિસ્થિતિ નિયંત્રણમાં રહી છે.

ટોહોકુ ઇલેક્ટ્રિક પાવર અને હોક્કાઇડો ઇલેક્ટ્રિક પાવર દ્વારા સંચાલિત પરમાણુ મથકોની તાત્કાલિક તપાસ કરવામાં આવી હતી અને કંપનીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું કે ક્યાંય કોઈ પ્રકારની નુકસાની નથી. રિએક્ટર, કુલીંગ સિસ્ટમ અને સુરક્ષા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંપૂર્ણ રીતે કાર્યરત છે. આ જાણકારીથી લોકોમાં કેટલાક અંશે રાહત જોવા મળી.

હજારો ઘરોની વીજળી ખોરવાઈ

ભૂકંપની અસર રૂપે એઓમોરી અને હોક્કાઇડો વિસ્તારમાં હજારો ઘરોમાં વીજળી વેરણ થઈ ગઈ. ટોહોકુ ઇલેક્ટ્રિકે જણાવ્યું કે અનેક પાવર લાઈનોમાં ક્ષતિ આવી છે અને રિપેરિંગ ટીમો તાત્કાલિક મેદાનમાં ઉતારી દેવામાં આવી છે. ઘણા પરિવારોને રાત્રિ દરમિયાન મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડ્યો છે.

સરકારના જણાવ્યા મુજબ વીજ પુરવઠો ઝડપથી સમાન કરવા માટે ભારે પ્રમાણમાં મશીનરી અને માનવીય સંસાધનો તैनાત કરવામાં આવ્યા છે.

જાપાન 'રિંગ ઑફ ફાયર' પર — સતત જોખમમાં

જાપાન પૃથ્વીના સૌથી સક્રિય સિસ્મિક ઝોન રિંગ ઑફ ફાયર પર સ્થિત છે, જ્યાં જ્વાળામુખી અને ટેક્ટોનિક પ્લેટની પ્રવૃત્તિ સતત ચાલતી રહે છે. વિશ્વમાં 6 રિક્ટર અથવા વધુ તીવ્રતાના આવતા ભૂકંપમાંથી લગભગ 20% ભૂકંપ જાપાનમાં જ થાય છે.

આ કારણસર જાપાનમાં:

• બિલ્ડિંગ કન્સ્ટ્રક્શન સિસ્મિક કોડ અત્યંત કડક છે
• નાગરિકોને ભૂકંપ માટે ખાસ તાલીમ આપવામાં આવે છે
• સ્કૂલોમાં નિયમિત મૉકડ્રિલ યોજાય છે
• ટેક્નોલોજી આધારિત ભૂકંપ ચેતવણી સિસ્ટમ વિશ્વમાં અગ્રેસર છે

આ તમામ પ્રોટેક્શન સિસ્ટમોના કારણે આજે જેટલો મોટો ભૂકંપ આવ્યો, તેમ છતાં જાનહાનિ ઓછી રહી.

વડાપ્રધાનનું નિવેદન — 'નુકસાનની સમીક્ષા ચાલુ'

જાપાનના વડાપ્રધાન સનાઈ તાકાઈચીએ આપેલા નિવેદનમાં જણાવ્યું:

“સત્તાવાળાઓ ભૂકંપથી થયેલા નુકસાનની સમીક્ષા કરી રહ્યા છે. લોકોની સલામતી અમારી પ્રથમ પ્રાથમિકતા છે.”

સ્થાનિક અધિકારીઓએ હોટેલમાં એક વ્યક્તિને ઈજા થઈ હોવાની પુષ્ટિ કરી છે, પરંતુ મોટા પાયે જાનહાનિ ના થવી સદનસીબ ગણાઈ રહી છે.

એપીસેન્ટર અને ભૂકંપની વિગતો

• તીવ્રતા: 7.6 રિક્ટર સ્કેલ
• સમય: સ્થાનિક સમય મુજબ સવા અગિયાર વાગ્યે
• ઊંડાઈ: 50 કિ.મી.
• એપીસેન્ટર: એઓમોરીના પૂર્વ કિનારે, હોન્શુ ટાપુ નજીક

શરૂઆતમાં રિક્ટર સ્કેલ 7.2 દર્શાવાયો હતો, પરંતુ પછી જોઈએ મળેલી માહિતી આધારે તેને સુધારીને 7.6 કરવામાં આવ્યો.

2011ની યાદો ફરી તાજી

જાપાનીઝ નાગરિકોમાં 2011નું ધ્રુજાવી નાખનાર ભૂકંપ હજી પણ તાજું છે, જેમાં:

• 18,000થી વધુ લોકોના મૃત્યુ
• ભારે સુનામી
• પરમાણુ દુર્ઘટના

આ બધું થયું હતું. તેથી આજે આવેલા આંચકાઓ દરમિયાન લોકોમાં ભયનું માહોલ સ્વાભાવિક હતો.

જાપાનમાં આવ્યો 7.6 તીવ્રતાનો ભૂકંપ તીવ્ર અને ભયંકર હતો, પરંતુ સદભાગ્યે સુનામીનું જોખમ ટળી ગયું અને પરમાણુ મથકો સુરક્ષિત રહ્યા. વીજળીની તકલીફ, ઇજાગ્રસ્તો અને સ્થળ ખાલી કરવાની જરૂરિયાત તો ઊભી થઈ છે, પરંતુ સિસ્મિક સજ્જતા હોવાને કારણે મોટું નુકસાન ટળી શક્યું છે.

જાપાનમાં આગામી દિવસોમાં આફ્ટરશેક્સ આવવાની સંભાવનાઓ છે અને સત્તાવાળાઓ સતત સ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે.